بخش اوّل
نحمده على ما كان ، و نستعينه من أمرنا على ما يكون ، و نسأله المعافاة في الأديان ، كما نسأله المعافاة في الأبدان .
ترجمه
ما خدا را بر آنچه رخ داده است ، حمد و سپاس مىگوييم ؛ و از او يارى مىطلبيم براى كارهايى كه در پيش داريم ، و از درگاهش سلامت در دين مىطلبيم ، آنگونه كه سلامت در بدن را تقاضا مىكنيم .
شرح و تفسير تقاضاى سلامت دين و تن
امام عليه السّلام در آغاز و مقدّمهء اين خطبه ، به حمد و ثناى الهى مىپردازد ، تا دلها آمادهء پذيرش سخنان آيندهء او شود و ضمن چهار جمله ، گفتنىها را مىگويد .
نخست مىفرمايد : « ما خدا را بر آنچه رخ داده است ، حمد و سپاس مىگوييم » .
( نحمده على ما كان ) .
مفهوم اين سخن وسيع است : هم نعمتهايى را كه از سوى خدا ارزانى شده ، شامل مىشود و هم حوادث تلخ و دردناك را . چرا كه بندگان خاصّ خدا هر چه را از سوى اوست ، نعمت و رحمت مىشمرند و در برابر همهء آنها سپاسگزارند .
سپس مىافزايد : « و از او يارى مىطلبيم ، در همهء كارهاى آينده خود » . ( و