در جمله پايانى اين بخش ، به تعبيرى بر مىخوريم كه در نهج البلاغه بىمانند است . مىفرمايد : « به خدا سوگند ! بسيار دوست داشتم معاويه شما را با نفرات خود مبادله مىكرد ، همچون مبادله كردن دينار به درهم : ده نفر از شما را از من مىگرفت و يك نفر از آنها را به من مىداد » . ( لوددت و اللّه أنّ معاوية صارفني بكم صرف الدّينار بالدّرهم ، فأخذ منّي عشرة منكم ، و أعطاني رجلا منهم ) .
تأكيدات متعدّدى كه در اين جمله آمده ، نشان مىدهد كه اين سخن امام عليه السّلام واقعا جدّى است و كمترين مبالغه در آن راه ندارد . شاميان را به منزلهء سكّه طلا فرض كرده و عراقيان را به منزله سكّه نقره ، كه در آن زمان يك دهم آن ( دينار ) ارزش داشت و اين نشان مىدهد كه مردم شام افرادى با انضباط بودند حتّى هنگامى كه معاويه آنان را فريب داد باز هم پشت سر او محكم ايستادند ؛ ولى لشكر كوفه و عراق به هيچ وجه انضباطى نداشتند و حتّى ده نفر از آنها به اندازهء يك نفر از شاميان ارزش نداشت ! در طول تاريخ شام و عراق قبل از اسلام و بعد از اسلام شواهدى براى اين مطلب پيدا مىشود .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 303
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٠٣