نكتهها
1 - ويژگىهاى فتنه !
« فتنه » واژهاى است كه همه از آن وحشت دارند و نتيجهء آن را شوم و ناگوار مىدانند ، ولى فتنه چيست ؟ و نشانههاى آن كدام است ؟ امام عليه السّلام در اين خطبه ، هم نشانههاى فتنه را بيان فرمود و هم تعريف آن را با تكيه بر اين نشانهها ، روشن ساخته است .
فتنه به حوادث پيچيدهاى مىگويند كه ماهيّت آن روشن نيست ؛ ظاهرى فريبنده دارد و باطنى مملوّ از فساد ؛ جوامع انسانى را به بىنظمى ، تباهى ، عداوت ، دشمنى ، جنگ و خونريزى ، و فساد اموال و اعراض مىكشاند . و از همه بدتر اين كه قابل كنترل نيست .
غالبا ، در ابتدا چهرهء حق به جانبى دارد و ساده انديشان را به دنبال خود مىكشاند و تا مردم از ماهيّت آن آگاه شوند ، ضربات خود را بر همه چيز وارد ساخته است .
فتنهها ، هيچ قانونى را به رسميّت نمىشناسند ؛ ممكن است در يك شهر همه چيز را به آتش كشد و در كنار آن شهر ديگرى باشد كه در امان بماند . فتنه همان گونه كه امام عليه السّلام در فراز بالا بيان فرمود ، مانند گردباد است كه همه چيز را با خود مىچرخاند و مىبرد و گاه ديده شده گردبادهاى سنگين ، انسانها ، حتّى اتومبيل را از جا كنده و به آسمان برده و به هر سو پرتاب مىكنند ! ! فتنهها نيز با شخصيّتهاى بزرگ اجتماعى ، دينى ، علمى و سياسى و با اموال مردم و سرمايههاى جامعه ، همين كار را مىكند .
مىدانيم گردبادها بر اثر وزش دو جبهه قوىّ باد در دو جهت مخالف ، پيدا مىشود ؛ يعنى دو جبههء مخالف درهم مىپيچند و به گرد هم مىگردند و گردباد را به