روى آن امكان نداشت و ديگر پيدايش هواست به گونهاى كه به صورت گسترده اين مادّهء حياتى ، در سفر و حضر ، در خانه و بيرون خانه ، در خواب و بيدارى ، همراه و همدم او باشد .
و نيز پيدايش چشمهها و آبها كه در همه جا در اختيار انسان بوده باشد و همچنين بارش بارانهاى حيات بخش كه تمام نقاط مرتفع و بلنديها را سيراب و قابل استفاده مىكند و در بخش آيندهء اين خطبه به آن اشاره مىشود .
همچنين پيدايش كوهها كه نقش بسيار مؤثّرى در حيات انسانها دارد و به يقين مىتوان گفت : « بدون آنها حيات انسانى بر صفحهء زمين در مخاطره قرار خواهد گرفت » زيرا :
از يك سو ، عامل موثّرى براى پيشگيرى لرزش زمين بر اثر فشار درونى است .
و از سوى دوم عامل مؤثّرى است براى پيشگيرى از ناآرامى زمين بر اثر فشار برونى كه برخاستهء از جاذبهء خورشيد و ماه و جزر و مدّ حاصل از آن است .
و از سوى سوّم پناهگاهى است در مقابل طوفانهايى كه همه چيز انسان را دست خوش تزلزل مىسازد .
و از سوى چهارم وسيلهاى است براى متوقّف ساختن ابرها و نزول بارانها .
و از سوى پنجم عاملى است براى ذخيره كردن آبها به صورت برفهاى متراكم در سطح برونى به گونهاى كه در طول سال تدريجا آب شود و مورد بهرهبردارى قرار گيرد .
و از سوى ششم محلى است براى ذخيرهء آبهاى درونى كه در حفرههاى عظيم داخل آنها نهفته مىشود و به صورت چشمهها بر دشتها جارى مىگردد .
و از سوى هفتم مانع برخورد شديد هوا بر قشر جامد زمين است ؛ زيرا كوهها پنجه در هوا افكنده و جوّ را همراه خود به گردش در مىآورد كه اگر صفحهء زمين
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 150
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٥٠