« آنها ( عشق به ) خداوندى را كه صاحب عرش است ، ذخيرهء روز بىنوايى خود قرار داده ، و در آن هنگام كه خلق به مخلوقات مىانديشند آنها تمام توجّه خود را متوجّه خالق ساختهاند » . ( قد اتّخذوا ذا العرش ذخيرة ليوم فاقتهم ، و يمّموه « 1 » عند انقطاع الخلق إلى المخلوقين برغبتهم ) .
« ذالعرش » يكى از اوصاف خداست كه دلالت بر نهايت عظمت ذات او دارد ؛ چرا كه عرش برترين موجود جهان خلقت است و اين وصف از آيهء شريفهء
« ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلاقِ »
؛ او صاحب عرش است و روح ( مقدّس ) را به فرمانش بر هر كس از بندگانش كه بخواهد القا مىكند تا همه را از روز ملاقات ( روز رستاخيز ) بيم دهد » . « 2 » آرى ، آنها جز به خدا دل نبستهاند و جز او را مبدء خير و بركت و نجات ، در اين عالم نمىشناسند و انسانهاى با ايمان تا همين طريق را در مسير معرفة اللّه نپويند به جايى نمىرسند .
تعبير به « ذخيرة ليوم فاقتهم » نشان مىدهد كه فرشتگان نيز در روز قيامت حساب و كتاب و پاداش و جزايى دارند .
سپس مىافزايد : « آنها هيچگاه عبادت او را پايان نمىدهند ( چرا كه ) علاقهء آنها به لزوم عبادت پروردگار ، از رجاء و خوف روز افزون او - كه هرگز از دل آنها بركنده نمىشود - سرچشمه مىگيرد » . ( لا يقطعون أمد غاية عبادته و لا يرجع بهم الإستهتار « 3 » بلزوم طاعته ، إلّا إلى موادّ « 4 » من قلوبهم غير منقطعة من رجائه و مخافته ) .
هامش
( 1 ) « يمّموا » از مادّهء « يمّ » به معناى قصد كردن چيزى است و « تيمّم » را از اين رو « تيمّم » مىگويند كه انسان قصد مىكند دست خود را بر خاك زند و بر پيشانى و پشت دستها بمالد .
( 2 ) سورهء غافر ، آيهء 15 .
( 3 ) « استهتار » مصدر است و به معناى بىمبالاتى و حرص بر انجام كار خلافى است و ريشهء اصلى آن « هتر » ( بر وزن ستر ) به معناى حماقت و جهل است .
( 4 ) « موادّ » جمع « مادّه » در اصل از « مدّ » به معناى گسترش و افزايش گرفته شده ؛ بنابر اين ، موادّ به معناى فزونىها و افزايشهاست .