« انعام » دربارهء گروهى از امّتهاى پيشين مىخوانيم :
« وَ لكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ ما كانُوا يَعْمَلُونَ »
، ليكن دلهاى آنها قساوت پيدا كرد و شيطان كارهايى را كه مىكردند براى آنان زينت داد » و در سورهء « حجر » از قول خود شيطان مىخوانيم كه وقتى از درگاه خداوند مطرود شد و كمر به دشمنى فرزندان آدم و گمراه ساختن آنها بست ، چنين گفت :
« لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ »
، من ( لذّات مادّى را ) در زمين ، در نظر آنها زينت مىدهم ، همگى را گمراه خواهم ساخت مگر بندگان مخلصت را « 1 » » .
اين تزيين شيطانى ، از طرق مختلفى صورت مىگيرد : گاه از طريق آرزوهاى دور و دراز يا پندارهاى باطل ! و گاه از طريق وسوسهء لذّات زودگذر و شيرينىهاى ظاهرى كه در بعضى از گناهان وجود دارد ، و دقيقا امتحان انسانها از همين جا شروع مىشود كه چگونه پردههاى پندار و پيرايهء آرزوهاى زودگذر را بدرند و به لذّتهاى ظاهرى - كه همانند عسل مسمومى ، در كام روح انسان ، شيرينى موقّتى ايجاد مىكند و آنگاه امعاى درون انسان را متلاشى مىسازد - اعتنا نكنند و در حقيقت خطر مهمّ گناهان و معاصى ، همين تزيينهاى شيطانى و يا تزيينهاى نفس است .
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه در بعضى از آيات قرآن ، تزيين اعمال به خدا نسبت داده شده است اين گونه آيات با آيات بالا چگونه سازگار است ؟
پاسخ اين سؤال با توجّه به آيهء چهار سورهء « نمل » به خوبى روشن مىشود كه مىفرمايد :
« إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمالَهُمْ فَهُمْ يَعْمَهُونَ »
، كسانى كه به آخرت ايمان ندارند اعمال ( بد ) آنها را براى آنان زينت مىدهيم به گونهاى كه سرگردان مىشوند » .
هامش
( 1 ) سورهء حجر ، آيات 39 - 40 .