« مِنْ دِيارِهِمْ بَطَراً وَ رِئاءَ النَّاسِ »
، و مانند كسانى نباشيد كه از روى غرور و مستى نعمت و خودنمايى و رياكارى در مقابل مردم ، از خانههاى خود بيرون آمدند و مردم را از راه خدا باز مىداشتند » .
واژهء « بطر » ( بر وزن نظر ) همان گونه كه در قبل نيز اشاره شد ، در اصل به معناى شكافتن است و سپس به معناى طغيان و غرور ، به خاطر فزونى نعمت - كه سبب مىشود انسان پردههاى تقوا و اطاعت الهى را پاره كند - اطلاق شده است و اين حالتى است كه در بسيارى از صاحبان نعمت كه ايمان و ظرفيت كافى براى فزونى نعمتهاى الهى را ندارند پيدا مىشود ، حالتى شبيه حالت مستان پيدا مىكنند به گونهاى كه قادر بر كنترل حركات و سخنان خود نيستند : حالتى بسيار زشت و زننده و مايهء ننگ و عار ! به همين دليل در حديثى از امير مؤمنان على عليه السّلام مىخوانيم كه فرمود :
« ينبغي للعاقل أن يحترز من سكر المال و سكر القدرة و سكر العلم و سكر المدح و سكر الشّباب
، انسان عاقل بايد از مستى مال و مستى قدرت و مستى علم و مستى مدح مدّاحان و مستى جوانى بپرهيزد » و در پايان حديث مىافزايد :
« فإنّ لكلّ ذلك رياحا خبيثة تسلب العقل و تستخّف الوقار
، زيرا اين مستىها بادهاى كثيف و آلودهاى دارد كه عقل را مىربايد و وقار انسان را از بين مىبرد » . « 1 » آرى مستى اين امور غالبا از مستى شراب سنگينتر است ، چرا كه مستى شراب يك شبه از بين مىرود ولى مستى اين امور گاهى يك عمر ، همراه انسان است !
هامش
( 1 ) غرر الحكم ، حديث 10948 .