دارد ، ظاهر و آشكار مىشود ، شيطان در مقام انكار برمىآيد و آنچه را كوچك شمرده بود ، بزرگ مىشمرد و آنچه را امن و امان دانسته بود ، خطرناك مىداند ، ولى اين انكار نه براى او مفيد است و نه براى پيروانش ، چرا كه دوران بازگشت از گناه و توبه و جبران « مافات » سپرى شده است .
نكته
انواع دامهاى شيطان
مىدانيم انسان همواره با دو دشمن بزرگ روبروست : دشمنى از درون به نام « نفس امّاره » و دشمنى از برون به نام « شيطان » كه اعمالى مشابه هم و مكمّل يكديگر ، دارند .
گر چه همان گونه كه گفتيم وجود اين دشمن درونى و برونى براى افراد با ايمان سبب هوشيارى بيشتر ، آمادگى زيادتر و مبارزهء قاطعتر با عوامل گناه است و در نتيجه موجب تكامل روح و جان و قرب الى اللّه خواهد شد ، ولى به هر حال وجود چنين دشمنان خطرناكى ، هوشيارى فراوانى مىطلبد ، به خصوص اينكه آنها هرگز با صراحت انسان را دعوت به گناه نمىكنند ، زشتىها را زيبا جلوه مىدهند ، گناهان بزرگ را كوچك و طاعات كوچك را بزرگ نشان مىدهند و دامهاى رنگارنگ بر سر راه بشر مىنهند و از تمام نقطههاى ضعف انسان و راههاى نفوذ ، در درون جان او بهره مىگيرند و زنجيرهاى اسارت در چنگال شهوات و مال و مقام و آرزوهاى دور و دراز بر دست و پاى او مىنهند و به همين سبب ، گاه يك لحظه غفلت ، يك عمر بدبختى بدنبال مىآورد .
اينجاست كه در اخبار اسلامى هشدارهاى زيادى در اين زمينه داده شده ، از