در حديث پرمعناى ديگرى از همان حضرت مىخوانيم :
« ما اتّخذ اللّه إبراهيم خليلا إلّا لإطعامه الطّعام و صلاته باللّيل و النّاس نيام
؛ خداوند ابراهيم عليه السّلام را به مقام دوستى خود ( و افتخار خليل اللّهى ) نرساند مگر به خاطر اطعام طعام و نماز شبانه هنگامى كه مردم در خواب بودند » . « 1 » در حديث ديگرى از امام صادق عليه السّلام مىخوانيم كه به يكى از ياران خود تأكيد فرمود : « نماز شب و عبادت شبانه را رها مكن كه هر كس نماز شب را رها كند ، مغبون است »
( لا تدع قيام اللّيل فإنّ المغبون من غبن قيام اللّيل ) .
« 2 » و جالب اينكه در آيهء 6 سورهء مزّمّل از نماز شب تعبير به
« ناشِئَةَ اللَّيْلِ »
شده و آن را بسيار مهمّ و سبب استقامت شمرده است
« إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا »
و به گفتهء بعضى از مفسّران : تعبير
« ناشِئَةَ اللَّيْلِ »
اشاره به نشئه و نشاط و جذبهء روحانى و ملكوتى است كه در سايهء اين عبادت براى انسان فراهم مىشود .
دليل اين اهميّت نيز روشن است زيرا « روح عبادت » كه انسان را به « مقامات عالى » مىرساند دو چيز است : « اخلاص » و « حضور قلب » و اين هر دو در شب ، مخصوصا در آخر شب ، بعد از يك استراحت نسبتا ممتدّ ، در حالى كه چشمهاى بسيارى از مردم در خواب است و جنب و جوشهاى زندگى مادّى موقّتا خاموش شده ، نه جايى براى روى و رياست و نه شواغل روز مرّهء مادّى فكر انسان را به خود جلب مىكند ، حاصل مىشود ، از اين رو ، نماز شب عبادتى است خالص و توأم با حضور دل و آميخته با معنوّيت كامل و سرچشمه انواع بركات ، به گفتهء حافظ :
هر گنج سعادت كه خدا داد به حافظ * از يمن دعاى شب و ورد سحرى بود
آثار بىنظير اين عبادت شبانه را ، هر كس مىتواند با تجربه دريابد و هنگامى كه طعم شيرين آن را در مذاق جان احساس كند به آسانى آن را رها نخواهد كرد !
هامش
( 1 ) بحار الانوار ، جلد 84 ، صفحهء 144 ، حديث 18 .
( 2 ) بحار الانوار ، جلد 80 ، صفحهء 127 .