اكبر است كه مىتواند مس تيرهء وجود انسان را ، به طلاى ناب تقوا مبدّل كند . قرآن مجيد و همهء پيشوايان بزرگ اسلام و بزرگان اخلاق ، بر انجام اين عبادت انسانساز و آثار تربيتى آن تأكيد كردهاند .
همين بس كه قرآن مجيد به پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله خطاب مىكند و مىگويد :
« وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً »
، پاسى از شب را از خواب برخيز و قرآن ( و نماز ) بخوان ، اين وظيفهء اضافى براى توست ( اشاره به اينكه نماز شب بر پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله واجب و بر امّت مستحب است ) تا پروردگارت تو را به مقامى درخور ستايش برساند » . « 1 » اين تعبير به خوبى نشان مىدهد كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله « مقام محمود » را كه مقام بسيار و الا و برجسته است ، در سايهء عبادت شبانه پيدا كرد ( و به گفتهء شاعر روشن ضمير :
« چيزى كه مايهء نجات او از ظلمات به سوى نور تقوا شد ، دعاى نيمه شبى بود و گريه سحرى » ) .
از روايات فراوانى كه در اين زمينه از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و ائمه هدى عليهم السّلام نقل شده همين بس كه در حديثى پيامبر اكرم به على عليه السّلام توصيه مىكند : « عليك بصلاة اللّيل ! يكرّرها أربعة ، بر تو باد كه نماز شب را به جاى آورى ! پيامبر اين سخن را چهار بار تكرار كرد » . « 2 » در حديث ديگرى از همان حضرت مىخوانيم كه به على عليه السّلام فرمود :
« يا علىّ ثلاث فرحات للمؤمن : لقى الإخوان ، و الإفطار من الصّيام ، و التّهجّد من آخر اللّيل
، سه چيز است كه مايهء نشاط مؤمن مىشود : ديدار دوستان و افطار روزه و نماز در آخر شب » . « 3 » از اين حديث استفاده مىشود كه نماز شب مايهء نشاط و شادابى مؤمنان است .
هامش
( 1 ) سورهء اسراء ، آيهء 79 .
( 2 ) بحار الانوار ، جلد 66 ، صفحهء 392 ، حديث 68 .
( 3 ) بحار الانوار : جلد 71 ، صفحهء 352 ، حديث 22 .