خطبه در يك نگاه
مورّخان دربارهء شأن ورود اين سخن ، چنين نقل كردهاند :
هنگامى كه اميرمؤمنان على عليه السّلام تصميم گرفت از كوفه براى خاموش كردن آتش فتنهء خوارج ، بيرون رود « ستارهشناسى » كه در ميان ياران او بود ، نزد حضرت آمد و عرض كرد : « اى اميرمؤمنان ! در اين ساعت حركت نكن ! بلكه هنگامى كه سه ساعت از روز گذشته باشد ، حركت كن ، زيرا اگر الآن حركت كنى هم به خودت و هم به يارانت ضرر شديدى خواهد رسيد و اگر در آن ساعت كه من مىگويم حركت كنى ، پيروز خواهى شد و به تمام مقصود خود خواهى رسيد . » امام عليه السّلام فرمود : « آيا مىدانى در شكم اسب من چيست ؟ آيا نر است يا ماده ؟ » منجّم گفت : « اگر حساب كنم مىدانم » على عليه السّلام فرمود : « كسى كه تو را در اين ادّعا تصديق كند ، قرآن را تكذيب كرده ، خداوند مىفرمايد :
« إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ »
، آگاهى از زمان قيام قيامت ، مخصوص خداست و اوست كه باران را نازل مىكند و آنچه را در رحمهاست مىداند « 1 » » .
سپس فرمود : « محمّد صلّى اللّه عليه و آله چنين علمى را كه تو ادّعا مىكنى ادّعا نمىكرد » . آنگاه فرمود : « آيا تو گمان مىكنى ، ساعتى را كه هر كس در آن ساعت حركت كند ، پيروز مىشود ، به مردم نشان مىدهى و از ساعتى كه اگر كسى در آن حركت كند ، گرفتار زيان مىشود ، بازمىدارى ؟ كسى كه به اين سخن تو ايمان داشته باشد ، ايمن نيستم از اينكه مانند مشركان باشد . خداوندا ! پيروزى و شكست به دست توست و معبودى جز تو نيست . » سپس فرمود : « ما آنچه را تو گفتهاى مخالفت خواهيم كرد ( و خواهى ديد كه سخن تو درست نبوده است ) » .
سپس روى سخن را به مردم كرد و مردم را از اين گونه افكار بر حذر داشت و به
هامش
( 1 ) سورهء لقمان ، آيهء 34 .