دشمن چيزى هستند كه نمىدانند » ، به مخالفت و دشمنى با آن از طريق تكذيب و مانند آن برخاستيد .
جملهء ويل امّه - با توجه به اين كه كلمهء « ويل » گاه به عنوان دعاى شرّ به كار مىرود و گاه به عنوان ترحّم يا تعجّب است - از سوى مفسّران « نهج البلاغه » دو گونه تفسير شده است ، گاه گفتهاند كه منظور تأسف آن حضرت ، نسبت به زحماتى است كه در حقّ آن جمعيّت نااهل كشيد ، و گاه گفتهاند كه منظور نفرين در حق منافقانى است كه پيوسته در حكومت آن حضرت ، مشغول فساد انگيزى بودند ، معناى دوم مناسبتر به نظر مىرسد .
نكتهها
1 - نخستين كسى كه ايمان آورد على عليه السّلام بود
نه تنها در اين خطبه ، بلكه در بعضى ديگر از خطبههاى نهج البلاغه نيز به اين معنا تصريح شده است كه على عليه السّلام نخستين كسى بود كه به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ايمان آورد ( البتّه حضرت خديجه عليها السّلام از ميان زنان اوّلين نفر بود ) .
بعضى از متعصّبان « اهل سنّت » مانند نويسندهء كتاب « البداية و النهاية » خواستهاند اين مطلب را - كه هم از نظر تاريخى مسلّم است و هم از نظر روايات اسلامى - به بهانههايى انكار كنند ، ولى همان گونه كه در بالا اشاره شد هم روايات اين مطلب را تأييد مىكند و هم تاريخ اسلام .
مرحوم « علّامهء امينى » در جلد سوم « الغدير » حدود « يك صد » حديث در اين باره از منابع اهل سنّت نقل كرده است ، كه بعضى از آنها شخص رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله است و بعضى از صحابه ، يا تابعين . از جمله :