نكتهها
1 - چرا امام نام شخص مورد نظر را نبرده است ؟
همان گونه كه در بالا اشاره شد تمام قرائن نشان مىدهد كه منظور امام عليه السّلام از شخصى كه اوصافش را در اين خطبه بيان فرموده ، « معاويه » بوده است ، چرا كه اين اوصاف مخصوصا مسألهء دستور سب بر هيچ كس جز معاويه تطبيق نمىكند .
ممكن است اين تعبير مبهم به خاطر رعايت متانت در بيان باشد ، و يا به خاطر برانگيختن حسّ كنجكاوى مردم كه سبب مىشود مطلب را با توجه به ذكر اوصاف ، به طور عميقتر دريابند ، اضافه بر اين چون اين خطبه مشتمل بر پيشگويىهاى روشنى است على عليه السّلام نمىخواهد بيش از اين پرده از روى مطلب بردارد .
2 - چرا معاويه « مهدور الدّم » بود ؟
امام عليه السّلام در اين خطبه دستور مىدهد مردى كه واجد اين صفات است بايد كشته شود ، در عين حال مىفرمايد : « شما بر اين كار قدرت نخواهيد داشت ! » در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه به چه دليل او مهدور الدّم بود ؟
جواب اين سؤال از نظر دانشمندان و فقها روشن است ، زيرا هر كس بر امام معصوم خروج كند ناصبى است و مسلمان نيست ، و او بر امامى خروج كرد كه هم به نصّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم امامت او ثابت بود و هم از طريق بيعت عامهء مردم .
اضافه بر اين بىشك معاويه از كسانى بود كه فساد در ارض را ، به صورت گستردهاى پىريزى كرد ، و به خاطر سرپيچى از بيعت امام و لشكر كشى بر ضد او خونهاى زيادى را بر زمين ريخت ، حركتهاى ايذايى معاويه از طريق فرستادن گروههايى براى قتل و غارت در اطراف عراق مشهور و معروف است ، فرمان او مبنى بر كشتن « محمد بن ابى بكر » در « مصر » و « مالك اشتر » و كارهاى ديگرى از اين قبيل ، او را در صف اوّل « مفسدان فى الارض » قرار مىدهد كه طبق نظر صريح قرآن ، مجازات آنها قتل است .
حال اگر افراد متعصّبى همهء اين واقعيتها را ناديده بگيرند و به بهانهء واهى