ولى در مقابل آن قدر آثار عظمت او در پهنهء هستى در درون و برون موجودات ، در نظم خارق العادهء آنها ، در اسرار و شگفتيهاى آفرينش آنها و در همه چيز نمايان است كه با مشاهدهء آنها انسان به ياد دعاى بسيار عميق و پر محتواى عرفهء امام حسين عليه السّلام مىافتد آنجا كه مىگويد : « متى غبت حتّى تحتاج الى دليل يدلّ عليك و متى بعدت حتّى تكون الآثار هى الّتى توصل اليك عميت عين لا تراك عليها رقيبا » ، « كى از ما پنهان شدى تا نياز به دليلى داشته باشيم كه ما را به سوى تو رهبرى كند و كى از ما دور شدى تا دست به دامان آثارت زنيم كه ما را به تو نزديك سازد ، كور باد چشمى كه تو را مراقب خويش نبيند . » در محور ديگرى سخن از قرب و بعد خداوند و دورى و نزديكى او به ماست در عين اين كه از ما به ما نزديكتر است آن چنان دور و برتر است كه بالاتر از او تصوّر نمىشود و اين يكى ديگر از آثار نامتناهى بودن ذات بىمثال اوست ، چرا كه چنين ذاتى همه جا هست و جايى از او خالى نمىتواند باشد و گرنه محدود خواهد بود ، در عين حال آن چنان والاست كه هيچ كس دسترسى به او پيدا نمىكند و الّا محدود در چهار ديوار افكار ما خواهد شد .
محور سوم نفى صفات مخلوقات و هر گونه تشبيه از ذات پاك اوست و اين نيز از آثار نامتناهى بودن ذات پاكش سرچشمه مىگيرد ، چرا كه مخلوقات همه محدود و ناقصند ، وجودشان متناهى و صفاتشان آميخته با نقصان و جنبههاى عدمى است ، هر گاه او را به يكى از مخلوقاتش تشبيه كنيم يا شريك و شبيهى براى او در فكر خود بسازيم و صفات مخلوقات را بر او بنهيم ، او را از اوج نامتناهى بودن و واجب الوجود بودن به پائين آورده و در دايرهء محدود و مملوّ از نقصان ممكنات قرار دادهايم .
در خطبههاى آينده نيز اشاراتى بسيار عميق و پر معنى به اين امور خواهد آمد و ما نيز به تناسب ، بحثهاى بيشترى در اين زمينه خواهيم داشت ، ان شاء اللّه .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 558
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٥٨