بخش اول
الحمد للّه غير مقنوط من رحمته ، و لا مخلوّ من نعمته و لا مأيوس من مغفرته و لا مستنكف عن عبادته ، ألّذي لا تبرح منه رحمة ، و لا تفقد له نعمة .
ترجمه
ستايش ويژهء خداوندى است كه كسى از رحمتش مأيوس نمىشود و هيچ جا و هيچ كس از نعمتش خالى نيست ، از مغفرت و آمرزش او كسى نوميد نمىگردد و از پرستش و عبادتش نمىتوان سرپيچى كرد ، همان خدايى كه رحمتش دائمى و زوال ناپذير و نعمتش هميشگى و جاودانى است !
شرح و تفسير رحمت بىپايان خدا
در بخش اوّل اين خطبه سخن از حمد و ثناى الهى است ، با تعبيراتى بسيار پر معنى و حساب شده ، و در آن به شش وصف از اوصاف الهى اشاره شده كه هر كدام در بر گيرندهء نعمتى است كه مىتواند انگيزهء حمد و ثنا و پرستش او شود .
نخست مىفرمايد : « ستايش ويژهء خداوندى است كه كسى از رحمتش مأيوس نمىشود » . ( الحمد للّه غير مقنوط « 1 » من رحمته ) .
چگونه ممكن است از رحمت بىپايان او مأيوس شد در حالى كه خودش
هامش
( 1 ) « مقنوط » از ماده « قنوط » ( بر وزن قنوت ) به گفتهء راغب در مفردات ، به معنى مأيوس شدن از خير و رحمتى است و « قنوط » ( بر وزن بلوط ) صيغهء مبالغه و به معنى بسيار نااميد است .