بخش اوّل
أيّها النّاس ! إنّا قد أصبحنا في دهر عنود ، و زمن كنود ، يعدّ فيه المحسن مسيئا و يزداد الظّالم فيه عتوّا . لا ننتفع بما علمنا ، و لا نسأل عمّا جهلنا ، و لا نتخوّف قارعة حتّى تحلّ بنا .
ترجمه
اى مردم ! ما در روزگارى كينهتوز و زمانى پر كفران واقع شدهايم كه در آن نيكوكار ، بد كردار شمرده مىشود و پيوسته بر ظلم ظالمان افزوده مىشود . از آنچه مىدانيم بهره نمىگيريم و از آن چه نمىدانيم سؤال نمىكنيم و از حوادث كوبنده تا بر ما فرود نيايد نمىترسيم !
شرح و تفسير
در زمانى هستيم كه ارزشها دگرگون شده !
امام عليه السّلام در آغاز اين خطبه روى سخن را به عموم مردم كرده ، نخست از خرابى وضع زمان خود سخن مىگويد ، مىفرمايد :
« اى مردم ! ما در زمانى كينهتوز و روزگارى پر از كفران به سر مىبريم ، أيّها النّاس ! إنّا قد أصبحنا في دهر عنود ، و زمن كنود .
بديهى است كه زمان ، به معناى روزها و شبها و ماه و سال چيزى نيست كه زشت و زيبا يا كينهتوز و ناسپاس باشد ، بلكه اين مردم عصر و زمانهاند كه چنين رنگى را به عصر و زمان خود مىدهند و هر جا ، سخن از خوبى و بدى زمان و زشتى آن به ميان مىآيد ، منظور همين است و گرنه ، نه در تابش آفتاب و ماه تغييرى حاصل شده و نه