خائف و در برابر هواى نفس ايستادگى به خرج دهند :
« وَ أَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى »
« 1 » » آرزوهاى دراز ، به يقين ، يكى از بدترين و خطرناكترين دشمنان سعادت انسان است ، چرا كه تجربه در تمام طول تاريخ نشان داده كه انسان در بلند پروازى آرزوها هيچ حدّ و مرزى را به رسميّت نمىشناسد و هر قدر در آن پيش مىرود ، باز آرزو دارد از آن هم پيشتر رود . بديهى است كه چنين آرزوهاى طولانى و بىحدّ و مرز تمام قدرت فكرى و جسمى او را به خود جلب و جذب مىكند و چيزى براى پرداختن به امر آخرت و زندگى جاويدان او باقى نمىگذارد . افرادى را مىبينيم و مىشناسيم كه تا آخرين لحظات عمر چنان غرق در خيالات واهى و آرزوهاى دور و دراز بودند كه حتّى لحظهاى نتوانستند به امر تربيت فرزندان خود بپردازند ، تا گامى در راه تهذيب نفس بردارند .
از شگفتيهاى اين آرزوها اين است كه هر چه انسان پيشتر مىرود جاذبههاى كاذب آن بيشتر مىشود و امواج غرور و غفلت آن سهمگينتر مىگردد .
اين همان است كه قرآن مجيد در بارهء آن خطاب به پيامبر اسلام ، در اشاره به وضع گروهى از كفّار مىفرمايد :
« ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ »
، آنها را به حال خود واگذار ! تا بخورند و از لذتهاى اين زندگى مادّى بهره گيرند و آرزوها ( ى دراز ) ، آنها را در غفلت فرو برد ، ولى به زودى خواهند فهميد ، « 2 » ( كه چه اشتباه بزرگى كردهاند و چه فرصتهاى پر ارزشى را جاهلانه از دست دادهاند ) .
در كلمات قصار نهج البلاغه آمده است : « من أطال الأمل أساء العمل ، آن كس كه آرزوهاى خود را طولانى كند ، مرتكب اعمال بدى مىشود » . « 3 » با استفاده از اسباب مشروع ، هرگز نيل به آن آرزوها امكان پذير نيست ، و فقط ، از طريق آميختن حلال به حرام و پايمال كردن حقوق ديگران و به فراموشى سپردن
هامش
( 1 ) سورهء نازعات ، آيات 40 - 41 .
( 2 ) سورهء حجر ، آيهء 3 .
( 3 ) نهج البلاغه ، كلمات قصار ، شمارهء 36 .