زمين مىدهند . گروه كثيرى اجساد را در بستر زمين دفن نموده ، و آن را به طور كامل تحويل زمين مىدهند .
سؤال اين است : كار كدام يك از اين دو گروه درست بوده ، و كدامين روش در حاصلخيزى خاك و رشد گياهان و به طور كلّى در چرخهء حيات ، تأثير درستى ايفا مىنمايد ؟
جواب : بىشك سوزاندن كار درستى نيست ، و علاوه بر اين كه نوعى بىاحترامى محسوب مىشود ، به چرخهء حيات هم لطمه مىزند .
سؤال 157 - ما جماعت خوجه شيعه اثنى عشرى يكى از شهرهاى كانادا در حال حاضر حدود هشت قبر خالى در قبرستان داريم . در اين قبرستان مسيحى ، يهودى و ساير كفّار به صورت مخلوط دفن شدهاند . لطفاً به سؤالات زير پاسخ دهيد :
الف ) همانطور كه گفته شد . دفن بعضى از مسلمانان با كفّار مخلوط شده است .
لذا با توجّه به مسألهء 581 رسالهء توضيح المسائل جناب عالى ، كه دفن مسلمان در قبرستان كفّار و دفن كفّار در قبرستان مسلمانان را جايز نمىدانيد ، آنچه شيعيان شهر ما انجام دادهاند از نظر شرعى چه حكمى دارد ؟
جواب : در صورت امكان بايد محلّ مستقلّى براى دفن اموات مسلمين انتخاب كنيد ، و اگر اين كار مشكلات زيادى دارد دفن در مقبرههاى مشترك ضررى ندارد .
ب ) بعضى از شيعيان ، كه علناً گناه انجام مىدهند ( تا حدّى كه حتّى در مسجد اعلام نمودهاند كه فلان گناه را انجام مىدهيم ) اظهار داشتهاند كه حتّى اگر دفن نمودن در آن قبرها ، كه فعلًا خالى است ، طبق نظر مراجع تقليد حرام باشد براى ايشان مشكلى نيست ! اگر چنين وصيّتى كنند ، بايد طبق وصيّتشان عمل كنيم ؟
جواب : چنانچه اعتقاد آنها نسبت به اسلام و تشيّع ثابت است ، فرقى ميان آنها و ساير مسلمين نيست ؛ هر چند گنهكار باشند .
ج ) حكم مؤمنين و مؤمناتى كه در سى سال اخير در اين قبرستان دفن شدهاند چيست ؟ ! آيا عذاب كفّار بر آنها اثر مىگذارد ؟
جواب : ان شاء اللَّه از عذاب كفّار در امان هستند ؛ اقدام به نبش قبر نكنيد .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 56
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٦