سال براى دفنِ ميّتِ تازه مورد استفاده قرار مىگيرد . آيا نبش قبر بعد از مدّت فوق اشكال دارد ؟
جواب : در صورتى كه مسلّم شود آثار ميّت در اين مدّت به كلّى از بين رفته ، مانعى ندارد .
سؤال 162 - بعضى از مسلمانان معتقدند كه نبايد قبر ميّت تا ابد شكافته شود ، نظر حضرتعالى چيست ؟
جواب : اين عقيده درست نيست ، و نبش آن بعد از محو آثار مانعى ندارد ؛ مگر در مورد قبور بزرگان و اولياء اللَّه .
سؤال 163 - لطفاً در مورد نبش قبر به سؤالات زير پاسخ دهيد :
الف ) چنانچه جسد هنوز سالم باشد ، و در هنگام شكافتن قبر سعى در عدم كشف بدن متوفّى شود ، و روى كفن پارچه يا حائل ديگرى كه باعث عدم كشف بدن شود قرار دهند ، نبش قبر و انتقال جسد چه حكمى دارد ؟
ب ) چنانچه جسد هنوز متلاشى نشده ، ولى متعفّن و بد بو شده باشد ، و كفن هم سالم و نپوسيده باشد ، در اين صورت نبش قبر چه حكمى دارد ؟
ج ) انتقال جسد به گونهاى كه قبر كاملًا قالبگيرى شود ، و جسد به همراه مقبره منتقل گردد ، چه حكمى دارد ؟
جواب الف : اين كار عين نبش قبر است ؛ نبش قبر اين نيست كه بدن نمايان شود ، نمايان شدن جسد پوشيده در كفن هم نبش قبر است .
جواب ب : جايز نيست .
جواب ج : اشكالى ندارد ، مشروط بر اين كه سبب هتك مؤمن نباشد . البتّه در صورتى كه اختلاف شديدى ميان ورثه واقع شود و ناراحتىهاى مهمّى حاصل گردد ، نبش قبر يا انتقال جسد براى پايان دادن به اين امور مانعى ندارد .
سؤال 164 - جهاد دانشگاهى دانشگاه ، به عنوان مشاور شهردارى تهران ، در نظر دارد طرح ساماندهى گورستانهاى متروكهء شهر را كه در آنها تدفين صورت نمىگيرد به اجرا در آورد . اين گورستانها كه مجزّا از گورستان بهشت زهرا بوده ، و حدود 60
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 58
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٨