رعايت نشده ، چه كسى مسئول فوت نامبرده است ؟
ب ) آيا مباشرت آزادانه متوفّى مؤثّر در موضوع هست ؟
جواب : در صورتى كه دستگاه او معيوب و خطرناك بوده ، و او خبر نداده ، مسئول ، صاحب مؤسّسه است . و اگر اين امر بر اثر ناآگاهى كمك راننده حاصل شده ، مسئول خود اوست .
سؤال 1149 - مسئول برگزارى اردوى دانشآموزى ، اسلحهء كلاشينكف خود را بدون خشاب و فشنگ در اختيار ديگر اعضا قرار مىداده است . در همين اثنا كه اسلحه دست يكى از اعضا بوده ، وى متأسفانه بدون اطّلاع مسئول اردو يك فشنگ جنگى كه از قبل همراه خود داشته را داخل اسلحه به نحوى جاى مىدهد كه اسلحه آمادهء شليك مىگردد . بناگاه ترقّهاى صوتى در كنار مسئول برگزارى اردو منفجر مىگردد ، ايشان جهت برقرارى نظم اسلحه را از دست فرد مزبور گرفته ، خشابى را كه نزد خود داشته به روى اسلحه سوار كرده ، اسلحه را از ضامن خارج نموده ، لكن هنوز مسلّح نكرده ، كه اشتباهاً دست وى به روى ماشه رفته و موجب شليك و اصابت گلوله به يك نوجوان بسيجى مىگردد . علىرغم سعى و تلاش تيم پزشكى ، مصدوم فوت مىنمايد . با توجّه به توضيحات بالا چه كسى ضامن است ؟
جواب : ظاهر اين است كه هر دو مشتركاً در برابر ديه ضامن هستند ، و براى تعيين مقدار مسئوليّت هر كدام بايد نظر كارشناسان متعهّد را بدست آورند . و در صورت شك ، احتياط آن است كه اين دو نفر با هم مصالحه كنند ، و در هر حال اين قتل جزء قتل خطا نيست ؛ بلكه شبه عمد است .
سؤال 1150 - بند دوّم چهار انگشت كارگر سنگبرى با دستگاهى به نام قلّهبُر بريده مىشود . توضيح اين كه : چون تمييز كردن زنجير قله بر ، نياز به دو نفر دارد . يكى پشت دستگاه دكمه را مىزند تا زنجير قلّه بر بالا و پايين بيايد ، و ديگرى زنجير را تميز و پاك مىكند . اين شخص نيز يكى را به عنوان همكار دعوت مىكند ، و شخص مددجو فقط به عنوان آن كه كمك كرده باشد طبق دستور داعى ( شخصى كه انگشتانش بريده شده ) دكمهء دستگاه را مىزند ، و آن اتّفاق مىافتد . آيا ديهاى تعلّق
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 439
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣٩