جواب : در صورت ثبوت جنايت ديه به جانى تعلّق مىگيرد ، و بايد به قيمت امروز بپردازد . و اگر هزينهء لازم براى درمان بيش از ديه باشد مقدار اضافى را نيز مىتواند بگيرد ، و معيار درصد از كار افتادگى است .
سؤال 1145 - مينى با سرعت غير مجاز در بلوار در حال حركت بوده ، كه در همين حال موتورسيكلتى از فرعى وارد بلوار شده ، و باعث وقوع تصادف مىگردد ، و در نتيجه رانندهء موتورسيكلت فوت مىكند . كاردان فنّى نظر داده كه به علّت ورود از فرعى به اصلى ، عامل تصادف موتورسيكلت بوده ، لكن سرعت مينىبوس نيز زياد ، و در تشديد تصادف مؤثّر بوده است . آيا تمام ديه را بايد رانندهء مينىبوس بپردازد ، يا قسمتى از ديه را ، يا هيچ مسئوليّتى متوجّه وى نيست ؟
جواب : چنانچه وقوع قتل مستند به كار هر دو باشد ، هر يك از آن دو به مقدار تأثيرى كه در وقوع قتل دارند ، ضامن ديه هستند . بنابراين ملاك ضمان ، سببيّت در وقوع حادثه است ، و هرگاه حادثه به دو نفر يا بيشتر استناد دارد ، هر كدام به مقدار تأثيرشان ضامن هستند .
سؤال 1146 - كودكى به نام جواد جهت روشن نمودن آتش ، كلّيّهء وسايل از جمله كاغذ ، كبريت ، و بنزين را فراهم نموده ، و بنزين را روى كاغذها ريخته ، و مبادرت به كشيدن كبريت نموده ، كه در اثر وزش باد خاموش مىشود . جواد به دليل در دست داشتن ظرف بنزين ، از كودك ديگرى به نام مصطفى ، در خواست مىكند كه كبريت را روشن كند . با زدن كبريت توسّط مصطفى و ايجاد اوّلين جرقّه ، بنزينهاى از قبل ريخته شده توسّط جواد ، كه در هوا متصاعد بوده آتش گرفته ، و به ظرف بنزين كه در دست جواد بوده سرايت مىكند . جواد از ترس ، ظرف مشعل را به طرف كودك ثالثى به نام سيّد حسين كه در نزديكى آتش نشسته بوده پرتاب مىكند . بنزين به صورت وى ريخته ، و باعث سوختگى سيّد حسين و نهايتاً فوت وى مىشود . نظر حضرت عالى در مورد ديهء طفل مرحوم چيست ؟
جواب : در صورتى كه تمام آنها نابالغ ، يا تمام آنها بالغ باشند ، كودكى كه ظرف مشتعل را پرتاب كرده ، و سبب سوختن ديگرى شده ، ضامن است .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 437
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣٧