اين است كه : « ولىّ صغير حق ندارد قاتل را مجّاناً عفو نمايد . » آيا اين موضوع به جراحات و صدمات موجب قصاص و ديه نيز سرايت مىكند ؟
جواب : تفاوتى نمىكند ؛ ولى بايد مصلحت صغير را در نظر گرفت ، و مصلحت صغير غالباً اخذ ديه است .
سؤال 1082 - نظر خود را در خصوص نحوهء استيفاى قصاص ، در دو فرض زير بيان فرماييد :
الف ) چنانچه اولياى دمِ مقتول منحصر به فرزند صغير يا صغار ( از دو نفر بيشتر ) باشد حكم چيست ؟
جواب : در صورتى كه مصلحت آنها در گرفتن ديه باشد ، و قاتل نيز حاضر به پرداخت ديه گردد ، بايد ديه گرفته شود . و اگر مصلحت آنها در قصاص باشد ، ولىّ دم مىتواند قصاص كند . و در صورت ابهام قضيّه ، قاتل را با وثيقهء معتبر آزاد مىكنند ، تا صغار كبير شوند و تصميم بگيرند .
ب ) در صورتى كه فرزند يا فرزندان اولياى دم جملگى مجنون باشند ، حكم چيست ؟
جواب : ولىّ بايد مصلحت آنها را در نظر بگيرد و اقدام كند .
سؤال 1083 - چنانچه اولياى دم ، از انجام قصاص يا مطالبهء ديه صرف نظر كنند ، آيا بعداً حق دارند از نظر خود برگردند ؟
جواب : بعداً نمىتوانند تغيير نظر دهند .
سؤال 1084 - در صورتى كه اولياى دم تقاضاى ديه كرده باشند ، آيا قبل از دريافت آن مىتوانند از نظر خود رجوع ، و تقاضاى قصاص كنند ؟ بعد از وصول ديه چطور ؟
جواب : بعد از وصول ديه جايز نيست ؛ و قبلًا هم اگر مصالحهء شرعيّه برديه انجام شده باشد ، تغيير آن جايز نيست .
سؤال 1085 - اگر اولياى دم تقاضاى قصاص كنند ، آيا تا قبل از اجراى حكم فقط مىتوانند عفو كنند ؟ يا امكان مطالبهء ديه نيز وجود دارد ؟ آيا در اين حالت مىتوانند با قاتل مصالحه و چيزى زايد بر ديه مطالبه كنند ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 414
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤١٤