جواب : مىتوانند قصاص را با رضايت قاتل به هر چيزى تبديل كنند ، ولى رعايت انصاف در هر حال خوب است .
سؤال 1086 - پسرم با تحريكات شيطنتآميز خانوادهء همسرش ، كه منجر به درگيرى و فوت مادر زنش شد ، به قصاص و دريافت فاضل ديه محكوم گرديد . ورّاث كبير ، و پدر صغار ( اصالتاً و ولايتاً ) با دريافت مبلغى بيش از ديهء كامله رضايت دادند ؛ هر چند در رضايتنامهء كتبى و رسمى به گرفتن ديه اشارهاى نشده است . آيا پدر صغار مىتواند از طرف صغار گذشت كند ، يا با دريافت ديه رضايت دهد ، يا بايد منتظر رشد و بلوغ صغار شود ؟ در صورت اخير ، آيا امكان آزادى موقّت جانى ، با سپردن وثيقه ، تا رشد صغار وجود دارد ؟
جواب : ولىّ صغار بايد آنچه به نفع آنهاست ، انجام دهد . اگر قصاص به نفع آنهاست ، بگذارد آنها رشيد شوند و قصاص كنند ، و در اين صورت ، بايد با وثيقهء كافى جانى را آزاد كنند . و اگر ديه به نفع آنهاست ، ديه بگيرد . و گذشت جز در موارد بسيار استثنايى به نفع صغار نيست .
سؤال 1087 - چنانچه ولىّ قهرى بخواهد صبر كند تا ولىّ دم صغير بالغ شده و خود تصميم بگيرد ، مصالح مهم از وى تفويت مىشود ( مثل اين كه قاتل پيرمردى 80 ساله و ولى دم پسر 2 سالهاى باشد كه اگر بخواهند صبر كنند تا وى بالغ گردد به احتمال زياد قاتل مىميرد ، و حقّ ولى دم نسبت به قصاص و ديه از بين مىرود . ) در چنين صورتى ولىّ قهرى كدام از گزينههاى زير را بجا آورد ؟
الف ) تقاضاى قصاص نمايد .
ب ) بر اخذ ديه مصالحه كند .
ج ) بر اخذ كمتر از ديه مصالحه نمايد .
د ) قاتل را عفو كند .
جواب : در اين گونه موارد غالباً غبطه و مصلحت صغير در گرفتن ديه است ؛ به هر مقدار كه جانى حاضر و راضى شود .
سؤال 1088 - چنانچه عدّهاى از اولياى دم خواهان قصاص باشند ، آيا سهم الديهء
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 415
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤١٥