مذهب » امورى است كه با دليل قطعى در مذهب شيعه ثابت شده باشد . ثانياً : اگر كسى ضروريّات دين را انكار كند ، و انكارش سبب انكار نبوّت گردد ، از اسلام خارج مىشود ، ولى انكار ضروريّات مذهب تنها باعث خروج از مذهب است ؛ نه اسلام .
سؤالات متفرّقهء حدود
سؤال 995 - دربارهء قاعدهء درء بفرماييد :
1 - آيا اين قاعده اختصاص به باب حدود دارد ، يا شامل ابواب قصاص ، ديات و تعزيرات نيز مىشود ؟
جواب : شامل قصاص و تعزيرات نيز مىشود .
2 - معيار در عدم اجراى حد چيست ؟ آيا شكّ در حليّت ، توهّم جواز عمل ، صِرف ظنّ به اباحه ، ( و لو ظنّ غير معتبر ) يا عدم علم به حرمت معيار است ؟
جواب : دليل ثبوت حدّ يا قصاص بايد حدّ اقلِّ حجيّت نباشد ؛ بلكه دليل ، هر چند ظنّى باشد ، بايد دليل محكمى محسوب شود ؛ به طورى كه عرفاً صدق شبهه نسبت به آن نكند .
3 - محلّ عروض شبهه در قاعدهء درء كيست ؟ قاضى ، مرتكب عمل ، يا هر دو ؟
جواب : معيار تشخيص قاضى است .
4 - آيا شبهات موضوعيّه ، حكميّه ، شبه عمد و غير عمد ، إكراه ، إجبار ، نسيان و مانند آن مشمول اين قاعده مىشود ؟
جواب : قاعدهء درء شامل تمام اين موارد مىشود .
5 - در فرض شمول شبهات حكميّه ، آيا بين جاهل قاصر و مقصّر تفاوتى وجود دارد ؟
جواب : تفاوتى وجود ندارد .
سؤال 996 - با توجّه به جريان قاعدهء قرعه در شبهات موضوعيّه ، بفرماييد :
1 - آيا اين قاعده اختصاص به شبهات حكميّه دارد ، يا شبهات موضوعيّه در امور