است ، و حكومت وظايفى دارد كه مردم بايد طبق آن عمل كنند ، جنبهء عملى به خود مىگيرد . و حتّى در مورد ولايت امام ، بخشى جنبهء عقيدتى دارد ، و بخش ديگر - كه مربوط به حكومت است - جنبهء عملى دارد .
مقدار سود در معامله
سؤال 516 - كالايى را براى فروش ( مثلًا ) به قيمت صد تومان خريدهايم ، كه با 20 % سود آن را 120 تومان مىفروشيم . پس از مدّتى همان كالا را بايد 150 تومان بخريم ، كه در اين بين از اصل سرمايه 30 تومان ضرر دادهايم ، و اگر اين روال ادامه داشته باشد ، اصل سرمايه هم از كف خواهد رفت . حال چه كنيم كه هم سودِ عادلانه داشته باشيم ، و هم ضرر نكنيم ؟
جواب : نرخ كالا را شخص فروشنده مىتواند تعيين كند ؛ ولى در اين گونه موارد بهتر اين است كه اجناسى را كه ارزان خريدهاند ، ارزان بفروشند ( با سود عادلانه ) و اجناسى كه گران مىخرند ، گران بفروشند ( با سود عادلانه ) .
سؤال 517 - لطفاً در مورد سود فروشندگان كالا به سؤالات زير پاسخ دهيد :
1 - ميزان سود براى كاسب و مغازهدار شرعاً و عرفاً چند در صد مىباشد ؟
جواب : سود ميزان معيّنى ندارد و بستگى به رضايت طرفين دارد ، مگر در كالاهايى كه از سوى نظام اسلامى قيمت خاصّى براى آن تعيين شده باشد . ولى رعايت انصاف در هر حال بسيار خوب است .
2 - با توجّه به اين كه قانون و اتّحاديّهء اطاق بازرگانى 24 % سود براى فروشندگان تصويب نموده ، اگر كاسبى بيش از اين مقدار سود از مصرف كنندگان دريافت كند ، آيا حلال است ، يا مقدار اضافى جايز نمىباشد ؟
جواب : از قوانين و مقرّرات نظام اسلامى تخلّف نكنيد .
3 - مغازهدار ، از توليدى اجناس نسيهء 2 ماهه و 4 ماهه به قيمت بيشتر از نقد خريدارى مىكند . ولى در موقع فروش ، همان قيمت نسيه كه خريده به اضافهء سود 40 % يا بيشتر ، از مشتريان نقداً دريافت مىنمايد . اين نوع معاملات چه حكمى دارد ؟