شركت كنند . حكم اين برگهها چيست ؟
جواب : همهء اينها از قبيل بختآزمايىهاى سابق است ، و شرعاً اشكال دارد ؛ مگر اين كه همهء افراد از قبيل گروه اوّل باشند ؛ يعنى فقط به نيّت كمك برگهها را خريدارى كنند . ولى مىدانيم همهء افراد چنين نيستند ؛ بلكه بسيارى براى شركت در قرعهكشى برگهها را مىخرند ، و اگر بدانند كه آنها را در قرعهكشى شركت ندادهاند ، راضى نيستند . و صَرف درآمد آن در امور خيريّه ، ماهيّت مسأله را تغيير نمىدهد ، و طرح سؤال نيز تأثيرى در حلّ اين مشكل ندارد . اميد است براى كمك به نيازمندان راههايى انتخاب شود كه با احكام شرعى ، كه مصلحت جامعه در آن است ، سازگار باشد .
سؤال 477 - اخيراً طرح اقتصادى مشكوكى ، كه ظاهراً از كشورهاى اروپايى اقتباس شده ، با مجوّز رسمى از سوى دولت در برخى از نقاط كشور اجرا مىشود .
طرح مذكور بدين شكل است :
شخصى كه قصد شركت در اين طرح را دارد برگهاى دريافت مىدارد ، كه در پشت اين برگه نام هفت نفر با مشخّصات كامل و شماره حساب بانكى آنها ، به همراه شمارهء حساب بانكى مجريان طرح درج شده است . گيرندهء برگه براى شركت در اين طرح بايد مبلغ پانصد تومان به حساب مجريان طرح و 200 تومان به حساب نفراتى كه در پشت برگه آمده واريز كند و سپس برگهء فوق را به همراه قبض رسيد بانكى وجوهى كه واريز كرده ، به آدرس دفتر طرح مذكور ارسال كند . پس از مدّتى از سوى آن دفتر هفت برگهء ديگر براى او ارسال مىشود كه نام خود او در رديف اوّل پشت برگه است . او موظّف است برگههاى مذكور را بين هفت عضو فعّال و پركار توزيع كند ، و دريافت كنندگان برگهها ، نيز به ترتيب فوق عمل مىكنند ، و اين جريان به همين شكل ادامه پيدا مىكند . آنها مدّعى هستند در نهايت به هر شركتكننده مبلغ 000 / 400 / 681 / 1 ريال خواهد رسيد ، و ده درصد وجوهى كه به حساب دفتر طرح ريخته مىشود صرف امور خيريّه مىگردد . لطفاً نظر مبارك خويش را در مورد اين مسأله بيان فرماييد .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 161
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٦١