فصل پانزدهم : احكام قضا
صفات قاضى
سؤال 401 - آيا عدالت در قاضى غير مجتهد مأذون نيز شرط است ؟ اين امر براى شخص قاضى چگونه بايستى احراز گردد ؟
جواب : آرى عدالت شرط است . و آن عبارت از يك حالت خدا ترسى باطنى است ، كه او را از گناهان كبيره و اصرار بر صغيره حفظ مىكند . و نبايد در احراز آن زياد سختگيرى كرد .
سؤال 402 - اگر قاضى در مورد كسبِ عدالت و يا حفظِ اين شرط در خودش اطمينان نداشته باشد ، و نسبت به آن مشكوك باشد ، با توجّه به احتياج مبرم جامعه و كمبود ، تكليف شرعى اين فرد چيست ؟
جواب : بايد منصب قضا را به ديگرى بسپارد .
سؤال 403 - طبق اصل 167 قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران قاضى مكلّف است طبق قانون عمل كند ؛ نه بر مبناى اجتهاد شخصى . و از طرفى قضات مأذون فعلى در واقع قاضى شرع مذكور در فقه نبوده ، بلكه كار آنها تقريباً حالت كارشناسى داشته ، و از باب تطبيق موضوع بر قوانين مقرّره مىباشد . با توجّه به اين مطلب ، و با پيشرفت روزافزون حضور زنان در مسائل و علوم مختلف ، از جمله حقوق به عنوان ابزار اساسى در مسائل قضايى كنونى ، بفرماييد :
1 - آيا در نظام قضايى موجود ، ذكوريّت شرط لازم بر تصدّى قضاوت است ؟
جواب : آرى ذكوريّت شرط لازم است ، بنابر احتياط واجب ؛ مگر اين كه زنان مقدّمات امر كارشناسى را انجام دهند ، و قاضىِ مذكّرِ ما فوق انشاى رأى كند .