نداريم . آنها مستحقّ قصاص هستند نه مستحقّ زندان ، و نگهدارى آنها در زندانها ، مخصوصاً براى مدّت طولانى خلاف شرع است ، بايد با وثيقه كافى آزاد شوند تا در مورد آنها تصميمگيرى شود . در اين گونه مسائل كه ارتباط با زندگى و حيات گروه عظيمى دارد بايد بعد از مطالعه و بررسى ، قاطعانه تصميم گرفت و آن را اجرا كرد و متأسّفانه تا كنون در اين امر كوتاهى شده كه حقير شاهد و ناظر بعضى موارد اسفبار آن بودهام و كراراً در اين باره از ما استفتا كردهاند و عدم مشروعيّت آن را ( جز در موارد استثنايى ) يادآور شدهايم .
سؤال 1566 - در فرض سؤال فوق در صورتى كه تأخير به خاطر تساهل و تسامح يا صغير بودن اولياى دم باشد چطور ؟
جواب : در صورتى كه انتظار قصاص به خاطر كوتاهى اولياى دم است ؛ مانند عدم مراجعه ، يا عدم اقدام براى پرداخت فاضل ديه و امثال آن ، با داشتن تمكّن مالى ، نگهدارى مجرمان در زندان به هيچ وجه معقول نيست و با هيچ يك از موازين فقهى نمىسازد ؛ بلكه بايد پس از اتمام حجّت با اولياى دم ، مجرم را با اخذ وثيقه كافى ( و احياناً كفيل لازم ) آزاد كرد و در انتظار اقدام صاحبان حق بود . و در صورتى كه انتظار قصاص به خاطر عدم توانايى اولياى دم بر پرداخت فاضل ديه و مانند آن است در اين گونه موارد نه ضرورتى دارد كه از بيت المال فاضل ديه را بپردازند ( مگر در مواردى استثنايى كه قصاص با نظم اجتماعى مسلمين ارتباط پيدا كرده باشد ) و نه مىتوان مجرم را در زندان ، براى مدّت طولانى ، نگهدارى كرد ؛ بلكه بايد به همان گونه كه در بالا گفته شد عمل شود . و در مواردى كه تأخير حكم قصاص به خاطر اين است كه پاى صغير در ميان است ، در اين گونه موارد با توجّه به اين كه غالباً غبطه صغير در گرفتن ديه است نه قصاص ، اولياى صغير بايد از اين راه وارد شوند و در نهايت مجرم آزاد گردد و در فرض نادر كه قصاص غبطه صغير است ، بايد مطابق آن عمل نمود .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 538
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٣٨