در خاتمه نظر دستاندركاران محترم را به اين نكته جلب مىكنم كه درست است كه در قصاص حيات است ، ولى اولو الالباب بايد به اين نكته توجّه داشته باشند كه تحميل مجازات اضافى با توجّه به عدم مجوّز شرعى ، با موازين عدل اسلامى و مسأله لزوم جمع بين الحقّين و قاعده لا ضرر و اصل برائت ، جز به مقدارى كه دليل بر آن قائم شده است ، مسئوليّت آفرين است .
سؤال 1567 - شخصى ، ديگرى را وادار و اكراه به قتل شخصى ثالث مىكند و مىگويد :
الف ) اگر فلانى را نكشى تو را خواهم كشت ! ( مكرِه قدرت انجام تهديد خود را دارد و هر دو بالغ و عاقل هستند ) .
ب ) اگر فلانى را نكشى ، تو را مُثله و سپس خواهم كشت ؟ ( با همان فرض ) .
ج ) اگر فلانى را نكشى تو و خانوادهات را خواهم كشت ( با همان فرض )
در موارد فوق آيا مُكرَه مىتواند آن عمل را انجام دهد ؟
جواب : در هيچ يك از سه صورت بالا ، مُكرَه حقّ كشتن بىگناهى را ندارد ؛ هرچند خود يا خانوادهاش كشته شوند .
سؤال 1568 - قتلى واقع شده است ؛ آيا اولياى دم بايد شكايت كنند تا دادگاه مجاز به بررسى و انجام تحقيقات پيرامون قتل باشد ، يا اين كه دادگاه از باب اين كه نماينده حكومت است بدون شكايت شاكى بايد تحقيقات را شروع كند تا قاتل شناسايى گردد ؟ لازم به ذكر است گاهى پسرى ، پدرى را مىكشد و دادگاه از شواهد و قرائن مطمئن است كه قتلى صورت گرفته ، لكن اولياى دم با اين بهانه كه ميّت مثلًا خودكشى كرده ، خواستار عدم پيگيرى هستند . در چنين مواردى تكليف چيست ؟
جواب : در شرايط فعلى ، حكومت براى حفظ نظام موظّف است قتل را پيگيرى كند ، هرچند شاكى خصوصى نداشته باشد ، و حتّى در صورت عفو شاكى
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 539
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٣٩