جواب : اگر بدون آزمايش تشخيص بيمارى ممكن نيست بايد به سراغ آن برود ( مگر اينكه وقت كافى موجود نباشد ) و اگر تشخيص بيمارى طبق موازين داده شده ، و آزمايش براى اطمينان بيشتر است وجوبى ندارد .
سؤال 1389 - اگر بدانيم يا احتمال بدهيم كه يك بيمار در اثر يك بيمارى خاصّى مثل برخى سرطانها به زودى خواهد مرد ، آيا مجازيم فقط براى افزايش طول عمر وى هر چند به مدّت كوتاه روشهاى درمانى خطرناك و بسيار پرعارضه ، مثل شيمى درمانى كه گاهى عوارض آن بسيار شديدتر از بيمارى اوّليه است را براى وى تجويز كنيم ؟
جواب : در فرض مسأله دليلى بر وجوب و جواز اين گونه درمانها نداريم ولى اگر بيمار خودش با علم به اين عوارض راضى بشود مانعى ندارد .
سؤال 1390 - در بعضى از بيماريها ، مثل برخى عفونتهاى نه چندان مهم ، پزشك جهت تسريع بهبودى بيمار ، يا اطمينان از اين كه داروى تجويزى وى بسيار قوى است و در مورد خيلى از عفونتها مىتواند مؤثّر باشد ، و يا به خاطر اين كه از هزينه درمان بيمار و مراجعات مكرّر وى بكاهد ، اقدام به تجويز داروهايى مىكند كه ضررهاى آنها كاملا شديد بوده و به اثبات رسيده است و اين در حالى است كه شايد بتوان از طريق داروهاى ديگرى كه ضرر بسيار كمترى دارند ، ولى ممكن است با عدم اطمينان كامل و هزينه زيادتر همراه باشند بيمار را معالجه نمود . با چنين فرضى ، بهترين كار چيست ؟ انتخاب راه سريع و پرخطر يا راه كم خطر و احياناً دير تأثير .
جواب : انتخاب راه دوّم لازم است .
سؤال 1391 - گاهى اوقات مطمئن هستيم كه يك بيمارى ، بيمار را به زودى خواهد كشت ، از طرفى مىدانيم كه با يك عمل درمانى مثل جرّاحى ممكن است يا بيمار بهبودى نسبى و احتمالى پيدا كند و يا حتّى زودتر از موعد از دنيا برود ، وظيفه ما در چنين حالتى چيست ؟ اگر با اين كار به تسريع مرگ بيمار كمك كنيم ، آيا مديون نيستيم ؟ همچنين اگر اقدام به درمان نكنيم ، آيا مسئول نيستيم ؟ با توجّه به اين كه
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 420
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٢٠