وامگيرنده تمام بدهى خود را پرداخت نمايد و با پرداخت آخرين قسط ، مسدودى هم آزاد مىشود ، حال بفرماييد اگر معرّف موجودى در صندوق نداشته باشد آيا مىتواند به قرضگيرنده بگويد : شما دو برابر مورد نياز خود درخواست كنيد ، مثلا يك ميليون تومان درخواست وام كنيد كه پانصد هزار تومان آن را به حساب معرّف مسدود نمايند تا معرّف ايشان را معرّفى كند كه به ايشان 2 برابر وام دهند كه پانصد هزار تومان آن ، به وامگيرنده داده شود تا زمانى كه آخرين قسط يك ميليون تومان پرداخت گرديد صندوق پانصد هزار تومانى كه به عنوان مسدودى ضبط كرده بود بدون هيچ گونه كم و زيادى به قرضگيرنده پرداخت نمايد كه در حقيقت وامگيرنده در آخر كار مبلغ پانصد هزار تومان پسانداز دارد كه يك جا دريافت مىكند . لطفا بفرماييد اوّل اين كه اين گونه عملكرد بانك از نظر شرعى صحيح است ؟ و دوّم اين كه اين پانصد هزار تومانى كه در آخرين پرداخت قسط مىگيرند خمس دارد ؟
جواب : در صورتى كه صندوق قرضالحسنه كار تجارى با پولهاى مردم انجام ندهد هر دو صورت مسأله صحيح است و در صورت دوّم خمس به پول پسانداز شده تعلّق مىگيرد .
سؤال 1385 - اين جانب با يكى از اقوام خود صحبت نمودم كه حواله وام قرضالحسنهاى را به نام ايشان از بانك بگيرم ، ايشان وام را دريافت كرد و كلا مبلغ آن را جهت رفع مشكلاتم به من داد و اقساط آن را من داده و مىدهم ، جهت دريافت وام ابتدا حساب پسانداز باز مىكنند كه كارمزدها را از آن برداشت كنند ، اينك با توجّه به اين كه صاحب دفترچه از خود هيچ گونه هزينه و سرمايهاى نداده است ، اين دفترچه پسانداز مبلغ 450000 ريال جايزه برنده شده است ، اين جايزه از آن كيست و يا به چه نسبت به من مىرسد ؟
جواب : جايزه به كسى مىرسد كه صاحب دفترچه پسانداز است .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 417
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤١٧