كسان ديگرى را دارد ، تا به جاى ما در حمايت از
اهدافش در برابر دشمنانش بجنگند و خلاصه در يك كلام پيام اين آيات چنين است : سربنلد زندگى كن و سربلند بمير و تن به ذلت مده .
2 - ( وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ
1
الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ
2
وَإِذَا كَالُوهُمْ أَوْ وَّزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ
3
أَلَا يَظُنُّ أُولَئِكَ أَنَّهُمْ مَّبْعُوثُونَ
4
لِيَوْم عَظِيم
5
يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ ) : « واى بر كمفروشان - آنها كه وقتى براى خود كيل مىكنند ( و مىفروشند ) حق خود را به طور كامل مىگيرند - و هنگامى كه خواهند براى ديگران كيل يا وزن كنند ( و بخرند ) كم مىگذارند - آيا آنها باور ( يا گمان ) ندارند كه برانگيخته مىشوند - در روزى بزرگ - روزى كه مردم در پيشگاه ربّ العالمين مىايستند » . « 1 »
وقتى انسان اين آيات را تلاوت مىكند بايد در اعمال كسب و فعاليتش دقت كند ، آيا كمفروش نيست ، آيا به دنبال كلاه بر سر مردم گذاردن يا كلاه برداشتن از سر آنها نيست ، معروف در بين مفسّرين اين است كه ( يَظُنّ ) را به معنى يقين و باور گرفتهاند ، يعنى آيا باور و يقين ندارند كه در روز بزرگى برانگيخته مىشوند ؟ ! آيا باور به معاد ندارند ؟ ولى احتمالى « 2 » هم داده شده كه ( يَظُنّ ) به معنى همان گمان عرفى باشد ، يعنى آيا گمان ندارند و احتمال نمىدهند كه روز قيامتى هست و برانگيخته مىشوند ، يعنى كمفروشان يقين كه ندارند ، احتمال هم نمىدهند ، و به تعبير ديگر احتمال وجود معاد موجب جلوگيرى از ارتكاب جرم و كمفروشى است ، اگر اين صفت رذيله در ما است ، بدانيم كه گمان و احتمال هم نسبت به معاد نمىدهيم يا متوجه نيستيم كه در قلبمان بى توجهيم .
چگونه اعتقاد به معاد داريم و احتكار و گرانفروشى مىكنيم ، چرا تورم ايجاد
هامش
( 1 ) . آيات اول تا ششم سوره المطفين .
( 2 ) . به تفسير نمونه ، جلد 26 ذيل همين آيات رجوع شود .