از امت محمد ( صلى الله عليه وآله ) ، ملائكه قَسَم مىدهند آنها را كه شما در دنيا چه اعمالى داشتيد ؟ ! مىگويند : دو خصلت در ما بود كه خدا به فضل و رحمت خود ما را به اين مرتبه رسانيد
« كُنّا اذا خَلَونا نَسْتحْيى انْ نَعْصِيَه و نَرضَى باليَسير ممّا قَسَّم لنا » .
يكى آنكه چون در خلوت بوديم از خدا شرم داشتيم ، كه معصيت او كنيم ، دوم آنكه راضى بوديم به كم ، از آنچه قسمت كرد خداوند براى ما ، سپس ملائكه مىگويند : سزاوار اين مرتبه هستيد . « 1 »
آرى تعجب ندارد كه دارنده اين صفت در آخرت به مقام بلندى برسد و در دنيا چه بسا به مرتبه انبياء رسيده باشد در روايت آمده كه پيامبر اكرم ( صلى الله عليه وآله ) در سفرى با قافلهاى ملاقات كردند ، آنها سلام كردند و پيامبر فرمودند « چگونه هستيد » گفتند :
« نحن المؤمنون يا رسول الله » :
« ما مؤمن هستيم اى رسول خدا » قال ( صلى الله عليه وآله ) : « فما حقيقة ايمانِكُم ؟ » : « پرسيدند حقيقت و نشانه ايمان شما چيست ؟ » گفتند :
« الرضا به قضا الله والتفويض الى الله والتسليم لامر الله » :
« راضى به قضاى الهى هستيم و امور خود را واگذار به خدا كرده و تسليم امر او هستيم » فقال رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) :
« علماء حكماء كادوا انْ يَكونوا مِن الحِكْمَةِ انْبياء » . . .
( رسول اكرم ( صلى الله عليه وآله ) فرمودند : اينها جزو علما و حكما هستند و نزديك است به واسطه حكمت به درجه انبياء برسند ) . « 2 »
بعضى منكر تحقق رضا شدهاند ، و گفتهاند : در انواع بلاها و در امور مخالف هواى انسان رضا معنى ندارد ، در اينگونه موارد به غير از صبر و شكيبايى چارهاى نيست ، علما اخلاق « 3 » جواب دادهاند كه اين توهم ناشى از عدم درك محبت است ،
هامش
( 1 ) . جامع السعادات ، جلد 3 در بحث رضا .
( 2 ) . شرح خويى ذيل همين فراز ( روايت از امام باقر عليهالسّلام است ) .
( 3 ) . به جامع السعادات ، جلد 3 ، صفحه 208 - 206 . معراجالسعادة ، صفحه 8 - 607 . اخلاق حسنة تاليف فيض كاشانى ترجمه محمدباقر ساعدى چاپ انتشارات پيام آزادى ، صفحه 152 - 149 . كتابالاخلاق تاليف سيد عبدالله شُبّر چاپ مطبعة النعمان ، صفحه 235 - 232 الباب الثالث فى الرضا بالقضا رجوع نماييد .