بنابراين عموميت و كليت آيه كه مىگويد : در آغاز تولّد هيچ نمىدانستيد تخصيص و استثنايى برنداشته است . « 1 »
* * *
دو سرمايه بزرگ انسان
علوم موجود يا عقلى است يا نقلى و يا حسى ، عقلى مثل فلسفه و مسائل رياضى ، نقلى علومى است كه از گذشتگان به جا مانده و براى ما نقل مىشود و علوم حسى ، علوم آزمايشگاهى و علومى است كه دست تجربه به آن رسيده است ، مثل اين كه آب در دماى 100 درجه جوش و در دماى صفر درجه يخ مىبندد در اين آيه ابزار شناخت اين سه گونه علم معرفى شده است : علوم عقلى با عقل درك شده و علوم نقلى و حسى با گوش و چشم ، البته علوم ديگرى از طريق ديگر حواس همچون شامه و لامسه و ذائقه به دست مىآيد كه درصد آنها با علومى كه از طريق گوش و چشم به دست مىآيد قابل مقايسه نيست و ابزار مهم همين دو است .
اين ابزار چه گرانبها است كه انسان حتى يك چشم يا يك گوش يا عقل خود را با دنيا معامله نمىكند ، اين انسان عجب سرمايهدارى است و خود نمىداند ، سه چيز دارد كه هريك را با دنيا معامله نمىكند ، اگر همه جهانيان جمع شوند و تدبير كنند تا چشم و گوش و يا قلبى بيافرينند ، نمىتوانند .
درباره قلب صنوبرى شكل كه در بدن حيات انسان به آن محتاج است ، چندى پيش نوشته بودند قلبى مصنوعى براى بيمارى پيوند كردند كه 6 روز كار كرد و سپس بيمار تلف شد ، هزينه اين 6 روز 30 ميليون تومان بود ، يعنى روزى 5 ميليون تومان ، اين قلب را بايد با قلب طبيعى مقايسه كرد كه اگر بخواهيم به همين
هامش
( 1 ) . تفسير نمونه ، جلد 11 ، صفحه 336 .