دوربينها و دستگاههاى عكسبردارى را از روى عملكرد چشم طرحريزى نمودهاند ، اما چشم كجا و اين دستگاهها كجا ، يك صحنه را كه مىخواهند عكسبردارى يا فيلمبردارى كنند چندين نفر بايد تنظيم كند ، ولى چشم ما در شبانه روز مىتواند حتى بيش از يك ميليون عكس بگيرد ، بدون اين كه احتياج به تنظيم توسط شىء خارجى داشته باشد ، با كم شدن نور مردمك چشم بزرگتر شده تا نور بيشترى را به داخل هدايت كند و با زياد شدن نور مردمك كوچك شده تا نور كمترى داخل چشم شود و اين مسئله را مىتوان در اتاق تاريك و يا فضاى باز پرنور يا در برابر آينه قرار گرفتن تجربه نموده و ملاحظه كرد كه چگونه در فضاى تاريك مردمك كوچك و در فضاى روشن مردمك بزرگ مىشود .
تنظيم اتوماتيكى چشم را مىشود در لحظه برق رفتن هم در شب مشاهده كرد كه به محض برق رفتن مدتى چشم به فرصت تطبيق نياز دارد تا بتواند با بزرگ كردن مردمك نور بيشترى را جذب چشم كند ، يا بالعكس در موقع برق آمدن مدتى فرصت مىخواهد تا مردمك كوچك شود ، چشم انسان داراى دو عضله در دو طرف است كه اگر از دور بخواهد عكسبردارى كند ، عضلهها كشيده و عدسى تحدّبش كم مىشود ، اما خط كتاب نزديك را وقتى مىخواهد عكسبردارى كند عضله هاه شل شده و تحدّبش زياد مىشود و اين عمل در دستگاههاى عكسبردارى يا فيلمبردارى احتياج به تنظيم خارجى دارد .
دوربينها براى عكسبردارى هزينه زيادى جهت تهيه فيلم و غيره لازم دارد ، ولى استاد مىفرمود در كتابى ديدهام قريب به اين مضمون كه مقدار انرژى براى حرارت دادن 1 گرم آب كه بسيار ناچيز است اگر در چشم انسان باشد 50 سال مىتوند با آن عكسبردارى كند ، چه كم مصرف ، هزينه كمتر محصول بيشتر و دقيقتر و ظريفتر و هماهنگ با تمام نيازها و احتياجها .
دوربينها براى عكسبردارى از شش جهت بالا ، پايين ، جلو ، عقب ، راست
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى ) — صفحة 180
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٨٠