مىخواهد به قول امام صادق ( عليه السلام ) : ذلت و حقارت خود را جبران كند ، و راه درمانى ندارد جز اين كه اين خلاء در زندگى چنين افرادى پر شده و كمبود آن جبران شود ، بهترين راه ايمان و توكل به خداوند است ، وقتى مؤمن شد مصداق حديث قدسى
« مايَسَعُنى ارضى ولا سمائى بل يَسَعُنى قَلْبُ عبدى المؤمن »
زمين و آسمان من گنجايش مرا نداشته ، بلكه قلب عبد مؤمن به من گنجايش و تحمل عظمت مرا دارد ) . مىشود مىگويد اگر خانواده فقيرى هستم يا قيافه زيبايى ندارم يا پدر و مادرى ندارم ، مهم نيست . قلب من عرش خدا است و نور او در دلم شعلهور و درخشان و عشق به او در درونم موّاج و خروشان است موجى كه ساحلى نمىيابد ، تا آرام گيرد و چه بهتر از اين مقام كه قلب من برتر از زمين و آسمان است .
قرآن مىفرمايد : « ولَقَد كرَّمنا بَنى آدم وحَمَلْناهُم فى البَرِّ والبَحْر ورَزَقناهُم من الطيّبات وفَصَّلناهُم على كثير مِمَّن خَلَقْنا تفضيلًا » « 1 » ؛ « ما بنى آدم را گرامى داشتيم و آنها را در خشكى و دريا ( بر مركبهاى راهوار ) حمل كرديم و از انواع روزىهاى پاكيزه به آنها روزى داديم و بر بسيارى از خلق خود برترى بخشيديم » .
مفسّرين « كثير » را در آيه به معنى جميع گرفتهاند و به گفته مفسّر بزرگ مرحوم طبرسى درمجمع البيان در قرآن و مكالمات عرب ، بسيار معمول است كه اين كلمه به معنى جميع مىآيد . طبرسى مىگويد : معنى جمله اين است
« انّا فَصَّلنَاهُمْ على مَنْ خَلَقْناهُمْ وهُم كثيرٌ » :
« ما انسان را بر ساير مخلوقات برترى بخشيديدم و ساير مخلوقات بسيارند » . « 2 »
در آيات تسخير هم مىخوانيم : سَخَّرَ لَكُمْ ما فِى السَّمواتِ وَما فِى الأرْضِ « 3 » : « مسخر كرد براى شما آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است » .
هامش
( 1 ) . سوره اسراء ، آيه 70 .
( 2 ) . نقل از تفسير نمونه ، جلد 12 ، صفحه 119 ذيل همين آيه .
( 3 ) . سوره جاثيه ، آيه 13 .