مىدارد به آن « افك » گفته مىشود .
و در سورهء « شعراء » آيهء 45 ، اشاره به وسائل دروغين است كه آنها آن را به جاى مارهاى كوچك و بزرگ قالب كرده بودند .
بعضى از مفسران در اينجا احتمال ديگرى در معناى آيه دادهاند و آن اين كه : عصاى موسى عليه السلام ، پس از آن كه به صورت مار عظيمى درآمد ، وسائل سحر ساحران را نبلعيد ، بلكه آنها را از كار انداخت و به صورت نخست بازگردانيد ، و چنين تصور كردهاند كه : اين كار ، راه هر گونه اشتباه را بر مردم مىبست در حالى كه بلعيدن آن وسائل نمىتوانست ، مردم را قانع سازد كه موسى ساحرى قوىتر از آنها نبوده است .
ولى اين احتمال ، نه با جملهء « تَلْقَفُ » سازگار است و نه با تناسب مطالب آيه ؛ زيرا « تَلْقَفُ » به معناى برگرفتن چيزى با دقت و سرعت است نه دگرگون ساختن آن . « 1 »
[ يافوخ : ]
« يافوخ » به آن قسمتى از پيش سر گفته مىشود كه در كودكان كاملًا نرم است و به تدريج حالت استخوانى به خود مىگيرد و محكم مىشود ، و از حساسترين نقاط سر است . « 2 »
[ ياقوت : ]
« كَأَنَّهُنَّ الْياقُوتُ »
« ياقوت » سنگى است معدنى و معمولًا سرخ رنگ . « 3 »
[ يَبْتَغِ : ]
« يَبْتَغِ غَيْرَ الإِسْلامِ »
« يَبْتَغِ » از مادّهء « ابتغاء » به معناى تلاش و كوشش است كه هم در موارد شايسته و هم ناشايسته به كار مىرود ، و در هر مورد تابع قرائنى است كه در آن مورد وجود دارد . « 4 »
[ يَبْحَثُ : ]
« يَبْحَثُ فِي الأَرْضِ »
« يَبْحَثُ » از مادّهء « بحث » ، به طورى كه در « مجمع البيان » آمده ، در اصل به معناى جستجوى چيزى در خاك است ، ولى بعداً به هرگونه جستجو حتى در مباحث فكرى و عقلى آمده است . « 5 »
[ يُبْدِءُ : ]
« وَمَا يُبْدِئُ الْباطِلُ »
« يُبْدِءُ » از مادّهء « ابداء » به معناى ايجاد كردن ابتدايى است . « 6 »
[ يَبْطِشُونَ : ]
« يَبْطِشُونَ بِهآ »
« يَبْطِشُونَ » از مادّهء « بَطْش » ( بر وزن عرش )
هامش
( 1 ) . اعراف ، آيهء 117 ( ج 6 ، ص 352 ) ؛ شعراء ، آيهء 45 ( ج 15 ، ص 252 )
( 2 ) . شمس ، آيهء 12 ( ج 27 ، ص 70 )
( 3 ) . رحمن ، آيهء 58 ( ج 23 ، ص 181 )
( 4 ) . آل عمران ، آيهء 85 ( ج 2 ، ص 748 )
( 5 ) . مائده ، آيهء 31 ( ج 4 ، ص 445 )
( 6 ) . سبأ ، آيهء 49 ( ج 18 ، ص 163 )