در كتاب « مفردات » مىگويد : كلمهء « امداد » غالباً در مورد كمكهاى مفيد و مؤثر به كار برده مىشود و كلمهء « مدّ » در موارد مكروه و ناپسند . « 1 »
[ نُمَكِّن : ]
« أَ وَ لَمْ نُمَكِّنْ لَّهُمْ »
« نُمَكِّن » از مادّهء « تمكين » در آيهء فوق به معناى « نَجْعَل » است و « حَرَماً » مفعول آن است و گرنه « نُمكِّن » در معناى اصلى ، كه تمكين دادن است ، به وسيلهء « فِى » متعدّى مىشود . « 2 »
[ نُمْلِى : ]
« أَنَّمَا نُمْلي لَهُمْ »
« نُمْلِى » از مادّهء « املاء » به معناى كمك دادن است كه در بسيارى از مواقع به معناى مهلت دادن ، كه آن خود نيز يك نوع كمك دادن محسوب مىشود ، آمده است ، در آيهء فوق نيز به همين معناست . يعنى : آنها را مهلت مىدهيم . « 3 »
[ نَمِيْرُ : ]
« وَ نَميرُ أَهْلَنَا »
« نَمِيْرُ » از مادّهء « مَيْر » به معناى جلب طعام و مواد غذايى است . « 4 »
[ نُنَبِّئُهُمْ : ]
« فَنُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوآ »
« نُنَبِّئُهُمْ » از مادّهء « نبأ » مىباشد ، و « نبأ » طبق آنچه « راغب » در « مفردات » آورده به خبرى گفته مىشود كه ، محتوا و فايدهء مهمى دارد و صريح و آشكار و خالى از هرگونه كذب است ، از اينجا روشن مىشود كه اين تعبيرات اشاره به آن است كه : خداوند در قيامت چنان افشاگرى از اعمال انسانها مىكند كه جاى هيچ گونه اعتراض و انكار براى كسى باقى نمىماند ، آنچه را مردم در اين دنيا انجام مىدهند و غالباً به دست فراموشى مىسپارند ، همه را مو به مو ظاهر مىسازد ، و براى حساب و جزا آماده مىكند . حتى آنچه در دل انسان مىگذرد ، و هيچ كس جز خدا از آن آگاه نيست ، همه را به صاحبان آنها گوشزد مىكند ! « 5 »
[ نُنْسِها : ]
« أَوْ نُنْسِها نَأْتِ »
« نُنْسِها » در اصل از مادّهء « انساء » به معناى تأخير انداختن و يا حذف كردن و از اذهان بردن است كه در صورت اول از مادّهء « نسأ » مىباشد و در صورت دوم از مادّهء « نسى » . « 6 »
[ نُنْشِزُها : ]
« كَيْفَ نُنشِزُها »
« نُنْشِزُها » از مادّهء « نُشُوز » به معناى مرتفع و
هامش
( 1 ) . اسراء ، آيهء 20 ( ج 12 ، صفحات 82 ، 87 ) ؛ مؤمنون ، آيهء 55 ( ج 14 ، ص 286 )
( 2 ) . قصص ، آيهء 57 ( ج 16 ، ص 132 )
( 3 ) . آل عمران ، آيهء 178 ( ج 3 ، ص 236 )
( 4 ) . يوسف ، آيهء 65 ( ج 10 ، ص 40 )
( 5 ) . لقمان ، آيهء 23 ( ج 17 ، ص 81 )
( 6 ) . بقره ، آيهء 106 ( ج 1 ، ص 451 )