پيامبر چيزى نبود كه بخواهند انتقام آن را بگيرند ، بلكه جاى حقشناسى و سپاسگزارى داشت ؛ امّا اين حق ناشناسان زشت سيرت ، خدمت و نعمت را با جنايت پاسخ گفتند .
و اين تعبير زيبا و رسايى است كه در بسيارى از گفتهها و نوشتهها به كار مىرود ، مثل اينكه به كسى كه سالها به او خدمت كردهايم و بعد به ما خيانت مىكند ، مىگوييم : گناه ما فقط اين بود كه به تو پناه داديم و از تو دفاع كرديم و حداكثر محبّت را نموديم .
سپس آنچنان كه سيرهء قرآن است راه بازگشت را به روى آنان گشوده ، مىگويد :
« اگر آنان توبه كنند براى آنها بهتر است ( فَإِنْ يَتُوبُوا يَكُ خَيْراً لَّهُمْ ) » .
و اين نشانهء واقعبينى اسلام و اهتمام به امر تربيت و مبارزه با هرگونه سختگيرى و شدّت عمل نابجاست ، كه حتّى راه آشتى و توبه را به روى منافقانى كه توطئه براى نابودى پيامبر صلى الله عليه و آله كردند و سخنان كفرآميز و توهينهاى زننده داشتند باز گذارده ، بلكه از آنها دعوت به توبه مىكند .
اين در حقيقت چهرهء واقعى اسلام است ؛ ولى چقدر بى انصافند آن كسانى كه اسلام را با چنين چهرهاى ، دين فشار و خشونت معرفى كردهاند .
آيا در دنياى امروز هيچ حكومتى هر چند طرفدار نهايت نرمش بوده باشد ، در برابر توطئه گرانى كه بر ضدّ او نقشه كشيدهاند ، حاضر به چنين انعطاف و محبّتى مىباشد ؟ و همانطور كه در شأن نزول خوانديم يكى از مجريان اصلى اين برنامههاى نفاقانگيز با شنيدن اين سخن توبه كرد و پيامبر صلى الله عليه و آله هم توبهء او را پذيرفت .
در عين حال ، براى اينكه آنها اين نرمش را دليل بر ضعف نگيرند ، به آنها هشدار مىدهد كه « اگر به روش خود ادامه دهند ، و از توبه روى برگردانند ، خداوند در دنيا و آخرت آنان را به مجازات دردناكى كيفر خواهد داد ( وَإِنْ يَتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ عَذَاباً أَلِيماً فِى الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ) » .
و اگر مىپندارند كسى در برابر مجازات الهى ممكن است به كمك آنان بشتابد ، سخت در اشتباهند ؛ زيرا « آنها در سراسر روى زمين نه ولى و سرپرستى خواهند داشت و نه يار
چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه ( فارسى ) — صفحة 90
مساهمون: ج فرازمند
ص٩٠