هرگز نبايد فريب اين ظاهرسازى و چرب زبانى آنها را خورد ، زيرا انتخاب سپر مخصوص ميدانهاى نبرد است .
درست است كه در بعضى از مواقع ، انسان چارهاى جز سوگند ندارد ، و يا لا اقل سوگند كمك به بيان اهمّيّت موضوع مورد نظر مىكند ، ولى نه سوگند دروغ ، و نه سوگند براى هر چيز و هركار كه اين شيوهء منافقان است .
در آيهء 74 سورهء توبه مىخوانيم : « يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ مَا قَالُوا وَلَقَدْ قَالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ ؛ آنها به خدا سوگند ياد مىكنند كه ( سخنان زننده در غياب پيامبر صلى الله عليه و آله ) نگفتهاند ، در حالى كه قطعاً سخنان كفرآميز گفتهاند ! »
مفسّران براى جملهء « صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ » دو معنا ذكر كردهاند : نخست اعراض از راه خدا و ديگر باز داشتن ديگران از اين راه ، گرچه جمع ميان هر دو معنا در آيهء مورد بحث امكانپذير است ، ولى با توجّه به توسّل آنها به سوگندهاى دروغ ، معناى دوم ، مناسبتر به نظر مىرسد ، چرا كه هدف از اين سوگندها ، اغفال ديگران است .
يك جا « مسجد ضرار » بر پا مىكنند ، و هنگامى كه از آنها سؤال مىشد هدفتان چيست ؟ سوگند ياد مىكنند كه جز هدف خير ندارند . « 1 »
در جاى ديگر براى شركت در جنگ هايى كه فاصلهء آن نزديك و احتمال غنائم در آن زياد است اظهار آمادگى مىكنند ولى براى شركت در ميدان « تبوك » كه پر از مشكلات است ، هزار عذر و بهانه مىآورند و سوگند ياد مىكنند كه اگر توانايى داشتيم همراه شما حركت مىكرديم . « 2 »
آنها نه فقط براى مردم سوگند دروغين ياد مىكنند بلكه همانگونه كه در آيهء 63 سورهء قصص آمده در عرصهء محشر نيز در پيشگاه خداوند متوسّل به دروغ مىشوند
هامش
( 1 ) . سورهء توبه ، آيهء 107 .
( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 42 .