از آسمان تا به زمين است ، و ديگرى اهل بيت و عترت من . خداى را دربارهء اهل بيتم بر شما شاهد مىگيرم [ كه من تبليغ حكم كردم ] و حضرت ، اين جمله را سه بار تكرار فرمود : « أذكركم اللَّه فى أهل بيتى » و اين دو از هم جداشدنى نيستند تا نزد حوض كوثر ، بر من وارد شوند . پس بنگريد و در آن دو ، مخالفتِ دستور من مكنيد .
سخنسنج دانشمند ، ابن اثير ، در كتاب النهايه ، موافق نظر شارح صحيح مسلم ، يعنى ابو عبداللَّه مازرى گويد : آن دو را ثقلين نامند ، چون گرفتنِ فرامين از آن دو و عمل به هر دو ، ثقيل است و به هر چيز نفيسى « ثقيل » گويند .
پيامبر صلى الله عليه و آله براى بزرگداشت قدر و گراميداشت شأن آنها ، آن دو را ثقلين ناميد . « 1 »
همچنين در شرح حديث هشتم از « كتاب فضل العلم » مىنويسد :
انسان از آن رو كه جوهر عاقل است ، خوراك و غذاى او جز علم و معرفت نيست ، و چون اين گونه است ، به جاست كه معناى آيه « بايد انسان به خوراك خويش بنگرد » « 2 » اين باشد كه بايد بنگرد علم خويش را از كه فرا مىگيرد ؛ يعنى شايسته است كه علمش را از پيغمبر صلى الله عليه و آله و امام عليه السلام فراگيرد ؛ چون او در آغاز فراگيرى علمى كه غذاى روح اوست ، همانند كودك است ، و آن دو ( پيامبر و امام ) به منزله پدر و مادرند . پس همان گونه كه فرزند را نسزد كه خوراك خويش را از غير پدر و مادر ، به اسباب مختلف ، چون دريوزگى و همانند آن كسب كند ، همچنين مسلمان شيعه را نسزد كه علم خويش را از غير كتاب الهى و عترت ، فرا گيرد . چنان كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : من براى شما دو چيز گرانبها را پس از خود گذارم : كتاب الهى و عترتم . « 3 »
ج . نقل به معنا در حديث
يكى از موضوعات مهم ديگرى كه در شرح اصول الكافى ملّاصدرا به چشم
هامش
( 1 ) . ترجمه اصول كافى ، ج 2 ، ص 455 - 458 .
( 2 ) . سورهء عبس ، آيهء 24 .
( 3 ) . ترجمه شرح اصول كافى ، ج 2 ، ص 241 - 242 .