نمونههايى از ارزيابى و تفكيك روايات كافى توسط متأخران
1 . شيخ يوسف بحرانى ( م 1186 ق ) به نقل از يكى از اساتيد خود آمار اقسام احاديث كافى را چنين گزارش كرده است : 5072 حديث صحيح ، 144 حديث حسن ، 1118 حديث موثق ، 302 حديث قوى ، 9485 حديث ضعيف . « 1 »
2 . شيخ حسن فرزند شهيد ثانى ( م 1011 ق ) در اثر ناتمام خود با نام مُنتقى الجُمان فى الاحاديث الصحاح و الحسان صرفاً احاديث صحيح و حسن اين كتاب و ديگر كتب اربعه را نقل كرده است .
3 . علّامه مجلسى ( م 1110 ق ) در مرآة العقول طبق اصطلاح متأخران اقسام صحيح ، حسن ، موثق و ضعيف كافى را مشخص كرده است . « 2 »
4 . آقاى بهبودى در كتاب صحيح الكافى طبق مبناى خود پس از بررسى سند و متن روايات كافى صرفاً روايات صحيح كافى را جمع كرده و نهايتاً 4428 حديث را صحيحِ قطعى دانسته است . « 3 »
5 . در نرمافزار دراية النور نيز كه با اشراف آقاى سيد جواد شبيرى تهيه گرديده و در آن اسناد متعدد هر روايت به تفكيك بررسى شده است 9488 سند ، صحيح ؛ 3720 سند ، موثق و 6328 سند ، ضعيف شمرده شده است .
اين اختلاف آمار عمدتاً ناشى از اختلاف در مبانى رجالى و تفاوت ديدگاههاى عالمان مذكور در توثيق و تضعيف راويان موجود در اسناد كافى است .
هامش
( 1 ) . لؤلوة البحرين ، ص 394 و 395 .
( 2 ) . طبق آمار استخراج شده توسط مؤلف از تعابير مختلف و متنوع علّامه مجلسى در مرآة العقول ، آمار اقسام روايات كافى عبارت است از :
2447 حديث صحيح ، 822 حديث كالصحيح ، 1183 حديث موثق ، 157 حديث كالموثق ، 2187 حديث حسن ، 74 حديث كالحسن ، 1 حديث قوى ، 36 حديث معتبر ، 77 حديث مختلف فيه ، 8299 حديث ضعيف و 66 حديث نيز بدون ارزيابى .
( 3 ) . براى آشنايى با معيار آقاى بهبودى در تفكيك روايات كافى و انتقادهايى كه به كتاب صحيح الكافى شده است و پاسخهاى آن ر . ك : كيهان فرهنگى ، س 3 ، 1363 ، شمارههاى 7 تا 11 ؛ و معارف ، پژوهشى در تاريخ حديث شيعه ، ص 487 - 489 .