روايات ضعيف در كافى
هر چند كتاب كافى از مهمترين و معتبرترين كتب روايى شيعه به شمار مىرود و مجموعهاى از نابترين و معتبرترين روايات اعتقادى ، اخلاقى و فقهى را در خود گرد آورده است ، ضعفهايى نيز در برخى از روايات آن به چشم مىخورد .
ضعفهاى موجود در روايات كافى را مىتوان به دو دسته ضعفهاى سندى و متنى تقسيم كرد .
الف ) ضعف سند
طبق نظر متأخران برخى از روايات كافى ضعيف السند قلمداد مىشوند . عامل ضعف سند در اين روايات يكى از اين دو امر است :
1 . عدم اتصال سند : وجود تعابير مبهمى همچون « عن بعض اصحابنا » ، « عن رجل » ، « عمّن حدّثه » و . . . در اسناد از نشانههاى آن به شمار مىرود .
2 . وجود راويان ضعيف ، مجهول و مهمل در اسناد : مطالعهء رجالى سندهاى برخى از روايات نشان مىدهد كه شمارى از رجال اسناد روايات كافى از ديدگاه علماى رجال از جمله : كشّى ، نجاشى ، و شيخ طوسى مورد تضعيف قرار گرفتهاند . « 1 » همچون ابوالبَخترى وهب بن وهب كه رجاليان وى را « كذّاب عامى » معرفى كردهاند . « 2 » البته با توجه به آن كه كلينى در ملاك صحت روايات ، تابع سيرهء قدما بوده و نقل از كتب مشهور و معتبر را موجب اعتبار روايت مىدانسته ، از اينرو وى در نقل روايت از چنين افرادى محذورى نداشته است . اما محدّثان پس از كلينى كه معيارشان با معيار اين دانشمند متفاوت بوده است يا نسبت به قرائن مورد نظر كلينى در صحت اخبار بىاطلاع بودهاند ، طبعاً وجهى بر تصحيح اين روايات در پيش روى خود نديدهاند . « 3 »
هامش
( 1 ) . آقاى هاشم معروف الحسنى در كتاب دراسات فى الحديث و المحدثين به ذكر چهل و يك نفر از رجال ضعيفو بدنام كافى مبادرت كرده است ( دراسات فى الحديث و المحدثين ، ص 192 - 201 ) .
( 2 ) . معجم رجال الحديث ، ج 20 ، ص 232 .
( 3 ) . ر . ك : پژوهشى در تاريخ حديث شيعه ، ص 480 و آشنايى با تاريخ و منابع حديثى ، ص 42 و دراسات فى الحديث و المحدثين ، ص 192 - 201 .