تاريخ ، فضايل و مواعظ ) داشتند در روايات چنين موضوعاتى سختگيرىهاى روايات فقهى را اعمال نمىكردند ؛ از اينرو در روايات روضه كافى ضعفهاى سندى و متنى بيشترى نسبت به بخشهاى اصول و فروع كافى به چشم مىخورد ، اين امر زمينهء ايجاد شبهه در انتساب روضه به مرحوم كلينى را فراهم آورده است . از اينرو يكى از اخباريان به نام ملا خليل قزوينى ( م 1089 ق ) مدعى است روضه كافى از تأليفات ابن ادريس حلى ( م 578 ق ) است ، ليكن وى هيچ دليلى بر اين ادعاى خويش اقامه نكرده است . « 1 »
شواهد زير بطلان اين ادعا و صحت انتساب روضه به مرحوم كلينى را اثبات مىكند :
1 . ويژگىهاى شيوهء گزارش اسناد ( عنعنه ، تحويل ، اختصارها و . . . ) در روضه همانند اصول و فروع است ، چنانكه نقل از عدههاى معلوم ، در روضه نيز وجود دارد و طرق روايات آن همانند طرق روايات موجود در اصول و فروع است . « 2 »
2 . در روضه نيز اسناد غالباً با نام مشايخ كلينى آغاز شده است و از آنجا كه بين ابن ادريس حلى ( م 578 ق ) و مرحوم كلينى ( م 328 يا 329 ق ) حدوداً دويست و پنجاه سال فاصله است اين مشايخ از لحاظ طبقه ، فاصلهء زيادى تا ابن ادريس حلى دارند و امكان نقل مستقيم ابن ادريس از آنها وجود ندارد .
3 . برخى از متقدمان همچون نجاشى ( م 450 ق ) و شيخ طوسى ( م 460 ق ) در فهرستهاى خود صراحتاً كتاب روضه را جزء كتابهاى كافى و تأليف مرحوم كلينى دانستهاند . « 3 »
ب ) اعتبار نسخههاى موجود كافى
از ويژگىهاى كتب اربعهء شيعه اين است كه اين آثار پس از تأليف ، مورد استقبال عالمان شيعه قرا رگرفته و از آغاز ، نسخههاى متعددى از آنها استنساخ و در مجالس تحديث از طريق سماع ، قرائت و اجازه به شاگردان منتقل شده است .
هامش
( 1 ) . رياض العلماء ، ج 2 ، ص 261 .
( 2 ) . ر . ك : الشيخ الكلينى البغدادى ، ص 133 - 134 ؛ نيز مدير شانهچى ، تاريخ حديث ، ص 120 .
( 3 ) . رجال النجاشى ، ص 377 ؛ فهرست كتب الشيعه و اصولهم ، ص 210 .