اعتبار كافى
در بحث اعتبار هر كتابى لازم است چند مطلب مورد بررسى قرار گيرد :
الف ) صحت انتساب كتاب به مؤلف ؛ به اين معنى كه آيا كتاب حقيقتاً توسط اين مؤلف نوشته شده است يا خير .
ب ) اعتبار نسخههاى موجود ؛ به اين معنى كه آيا نسخههاى موجود از كتاب با آنچه توسط مؤلف تدوين شده است مطابقت دارد .
ج ) پس از مباحث فوق بحث ديگرى كه در اعتبار روايات كتاب مطرح است ، صحت و ضعف روايات موجود در كتاب است .
الف ) انتساب كتاب كافى به مرحوم كلينى
انتساب كتاب كافى به مرحوم كلينى مشهور و مسلم است . فهرستنويسان شيعه نيز از ديرباز به اين امر تصريح كردهاند . عبارات زير نمونههايى از اين مدعاست :
نجاشى ( م 450 ق ) مىنويسد :
محمَّدُ بنُ يعقوبَ بن إسحاقَ أبوجعفرٍ الكُلَينى . . . صَنَّفَ الكتابَ الكبيرَ المعروفَ بالكُلَينى يسمَّى الكافى . « 1 »
و تعبير شيخ طوسى ( م 460 ق ) چنين است :
محمَّدُ بنُ يعقوبَ الكُلَينى ، يُكَنَّى أبا جعفرٍ . . . له كُتُبٌ ، منها : كتابُ الكافى . . . . « 2 »
بنابراين انتساب كتاب كافى ، اعم از اصول ، فروع و روضه ، به مرحوم كلينى از امور مسلم و مورد اتفاق است . تنها نكتهاى كه در اينباره به چشم مىخورد شبههاى است كه از سوى يكى از اخباريان شيعه در باب انتساب روضه كافى به مرحوم كلينى مطرح شده است .
شبهه در انتساب روضه به مرحوم كلينى : بيان شد كه در روضه كافى كمتر احكام فقهى به چشم مىخورد و اين بخش عمدتاً شامل مباحث گوناگونى همچون موعظهها ، خطبهها و نامههاى امامان عليهم السلام و قصص و تاريخ است .
به دليل تسامحى كه فقها در ادلهء سنن ( اعم از مستحبات ، مكروهات ، مباحث
هامش
( 1 ) . رجال النجاشى ، ص 377 .
( 2 ) . فهرست كتب الشيعه و اصولهم ، ص 210 .