سبوس ، بدل خاك مىشود . و بعضى « 1 » گفتهاند : به عوض خاك بايد يك نوبت به آب شسته شود . و اظهر آن است كه به عوض خاك ، هيچ يك از شبيه آن و آب كافى نيست و اگر خاك نباشد ، ظرف بر نجاست باقى خواهد بود تا به خاك ماليده شود . و اقوى آن است كه خاك تنها كافى ، بلكه متعيّن است و امتزاج آن به آب شرط نيست .
و اگر لعاب يا عرق يا ساير رطوبات سگ در ظرفى افتد ، مانند ليسيدن ، سه نوبت لازم نيست ، بلكه يك نوبت شستن كه ازالهء عين كند ، كافى است « 2 » . بلى ، ظاهر آن است كه هر عضوى از سگ ، مثل دهان او باشد كه هرگاه ظرفى را به رطوبت ملاقات كند ، بايد يك نوبت به خاك ماليده شود و دو نوبت به آب شسته شود . و آبى كه سگ از آن آشاميده باشد اگر به ظرفى يا جامه برسد ، در ازالهء آن سه نوبت لازم نيست ، بلكه يك نوبت شستن كافى است . و همچنين اگر غسالهء آن آب يا غسالهء ظرفى كه سگ آن را ليسيده به جايى برسد ، يك نوبت شستن كافى است .
مسألهء سيم : اگر خوكى از ظرفى ، آب بياشامد
يا آن را بليسد ، اقوى و اشهر آن است كه هفت مرتبه به آب شسته شود .
مسألهء چهارم : هرگاه چند سگ در يك ظرف ولوغ كنند
يا آن را بليسند يا يك سگ در يك ظرف چند مرتبه چنين كند ، تداخل مىشود ؛ يعنى از براى جميع ، يك نوبت خاك و دو نوبت شستن كافى است .
و همچنين است حكم در خوك ، يعنى حكم چند ولوغ آن با حكم يك ولوغ تفاوت ندارد و هفت نوبت شستن در واحد و متعدد كافى است . و حاصل آن است كه اگر نجاست ظرفى متعدد شود ، پس هرگاه آن نجاسات در حكم مساوى باشند ،
هامش
( 1 ) . مانند شيخ در : المبسوط 1 : 14 ؛ و شهيد اول در : الدروس الشرعيّة 1 : 125 ؛ و البيان : 93 .
( 2 ) . احوط آن است كه هرگاه لعاب يا عرق يا ساير رطوبات سگ در ظرفى افتد ، آن را هم دفعهء اول و دو دفعهء ديگر به آب بشويند . ( احمد )