ممزوج كنند ، به نحوى كه شراب در جنب سركه مستهلك باشد ، پاك نمىشود . و اقوى آن است كه هرگاه اين قدر از زمان بگذرد كه علم به هم رسد كه آن شراب ، مستحيل به سركه شده است ، پاك مىشود . بلى ، در مواضعى كه استهلاك به عمل آيد ، اما دانيم كه استحاله متحقق نمىشود ، طهارت حاصل نمىشود مثل اين كه قدرى بول نجس يا خون نجس داخل شير يا شيرهء بسيارى شود كه در اين صورت آن شير و شيره ، نجس مىشود ، و اگر چه آن بول و خون در جنب آن مستهلك است .
و هرگاه قليلى از چيز حرام داخل چيز حلال بسيارى شود ، به نحوى كه آن حرام در جنب آن حلال مستهلك باشد ، يحتمل كه آن نيز مانند نجس و پاك باشد و همهء آن حرام شود .
مسألهء ششم :
هر نجسى كه به استحاله پاك مىشود ، هر چه به ملاقات آن با رطوبت متنجس شده نيز پاك مىشود ، بنابر اظهر . پس زمينى كه به ملاقات غايط رطبى متنجس شود و آن غايط خاك يا كرم شود ، آن زمين نيز پاك مىشود و آب و رطوبتى كه با سگى كه در نمكزار افتد ملاقات كرده ، چون آن سگ نمك شود و پاك شود ، آن آب و رطوبات نيز پاك مىشود « 1 » .
پنجم از مطهرات ، انتقال است
و آن عبارت است از نقل شدن خون نجسى به شكم حيوانى كه خون او پاك باشد ، چون نقل شدن خون انسان به شكم پشه و شپش .
ششم نقص
، هم چنان كه شيرهء انگور را چون بجوشانند نجس مىشود و به كم شدن دو ثلث آن پاك مىشود .
هفتم تبعيت
، مثل اين كه شيرهء انگور چون به رفتن دو ثلث پاك شود ، ديگ و ساير آلات پختن آن و بدن و رختهاى پزنده و ساير مباشران آن ، به تبعيت آن پاك مىشود . و همچنين اگر مسلمانى طفلى از كافر حربى را اسير كند ، آن طفل به تبعيت آن مسلم پاك مىشود .
هامش
( 1 ) . حقير در اين مسأله تأمل دارد . ( احمد )