حق آن است كه رافع حدث نيست ، « 1 » يعنى نمىتوان از آن غسل كرد و وضو ساخت .
و آن چه مذكور شد ، مخصوص است به آب قليل . اما به آب كر مانند آب حوض و خزانهء حمام هرگاه از آن غسل شود ، باز مىتوان از آن غسل نمود و مادامىكه رنگ يا طعم يا بوى « 2 » آن از نجاست متغيّر نشود ، غسل كردن و وضو ساختن از آن جايز است .
اما ظاهر آن است كه مكروه باشد - هم چنان كه شيخ مفيد « 3 » تصريح به آن كرده است و بعضى « 4 » احاديث هم بر آن دلالت مىكند - به شرطى كه از آبهاى محصورهء متعارفه باشد ، نه مانند آب دريا ؛ زيرا كه در آن كراهت معنا ندارد . پس غسل ترتيبى يا ارتماسى از آبى كه استعمال نشده باشد ، افضل است از غسل كردن در خزانههاى حمام كه مكرر از آن غسل شده . و از اين معلوم مىشود كه آن چه متعارف اكثر بلاد عرب است كه كسى داخل خزانهء حمام نمىشود و از شير و مانند آن آب برمىدارند و غسل ترتيبى مىكنند ، افضل است از آن چه متعارف بلاد عجم است كه همگى داخل خزانهء حمام مىشوند و در آن غسل مىكنند .
مسألهء چهارم :
غسالهء حمام « 5 » ، يعنى آبى كه استعمال مىشود و در زمين حمام باقى مىماند ، يا در مانند حوضى جمع مىشود ، اگر يقين باشد كه نجاستى با او ملاقات كرده ، نجس است و الّا پاك است . و در غالب حمامات چون مردمان به بيت الخلاء مىروند و از آنجا داخل فرش حمام مىشوند و بسيارى بدن ايشان خالى از نجاست نمىباشد و آب بر آن مىريزند و آن آب به سطح حمام مىرسد به اين جهت ظاهر ، نجاست غسالهء حمام است .
هامش
( 1 ) . اقوى در نظر حقير ، به حسب دليل آن است كه آبى كه استعمال در غسل واجب شده باشد ، رافع حدث است و مىتوان دوباره از آن غسل كرد ، با كراهت . ( احمد )
( 2 ) . در نسخهء « ب » موجود نيست .
( 3 ) . المقنعة : 64 .
( 4 ) . الكافي 6 : 503 ، باب الحمّام ، ح 38 ؛ وسائل الشيعة 1 : 219 باب 11 ، من أبواب الماء المضاف ، ح 2 .
( 5 ) . در « معتمد » [ معتمد الشيعة : 65 ] و « لوامع » تصريح فرمودهاند به پاك بودن غسالهء حمام و اين اقوى است .
( احمد )