نمىشود ؛ بلكه هرگاه رنگ يا طعم يا بوى آن از نجاست متغيّر شود ، نجس مىشود . به اين تفصيل كه اگر تمام آب جارى از نجاست متغيّر شود ، تمام آن آب نجس است و اگر بعضى از آن متغيّر شود ، آن بعض متغيّر ، نجس است البتّه ، و ما فوق آن ، كه متغيّر نيست و متّصل است به منبع - يعنى سرچشمه - نجس نيست مطلقا . اما آن چه در تحت آن است كه متّصل به منبع نيست ، اگر به قدر كر باشد ، باز نجس نيست و پاك است مطلقا . و اگر كمتر از كر باشد ، پس اگر تغيّر ، عمود آب را فرو نگرفته باشد ، باز پاك است و اگر عمود را فرو گرفته باشد ، نجس است .
و مراد از عمود آب ، ما بين دو طرف نهر است به حسب عرض و عمق .
به هر صورت ، بعد از نجس شدن آب جارى ، پاك شدن آن در اين صورت ، موقوف است بر رفع آن تغيّر ؛ به شرط اتصال آن چه متغيّر شده بود به جانب منبع يا به جانب ديگر ؛ به شرطى كه آب پاكى كه در آن جانب است ، به قدر كر يا زيادتر از كر باشد . و بعضى « 1 » به علاوه ، اتصال امتزاج را نيز شرط دانستهاند ، يعنى گفتهاند : بايد رفع تغيّر حاصل شود از پىدرپى آمدن آب به نحوى كه آن آب نجس با آبهاى پاك كه از عقب مىرسد ، ممزوج شود و آب نجس از دفعات آمدن آب پاك ، مغلوب و مستهلك شود و اظهر در نزد حقير آن است كه امتزاج شرط نباشد .
فصل سيم در حكم آب ايستاده
هرگاه آب ايستاده به قدر كر باشد ، به مجرّد ملاقات به نجاست ، نجس نمىشود ، بلكه هرگاه رنگ يا طعم يا بوى آن از نجاست متغيّر شود ، نجس مىشود و پاك شدن آن موقوف است بر اين كه تغير آن بر طرف شود به سبب يكى از چند چيز :
هامش
( 1 ) . قواعد الأحكام 1 : 187 ؛ إرشاد الأذهان 1 : 235 ؛ ذكرى الشيعة 1 : 85 .