نداشته باشد ، كافر و واجب القتل است ، لهذا هر كه داخل در شريعت است و اقرار به نبوّت محمّد بن عبد اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - دارد مقرّ است به معاد جسمانى .
و اما دليل « عقلى » :
اوّلا - ثابت شد كه جناب الهى عادل است و در ساحت كبريائى او ظلم را راهى نيست . پس محال است كه در ميان نوع عظيم الشّأن انسان ، ظلم و خلاف حسنات بشود و عدل جناب الهى آن را بگذارد و هيچ اعتنا به او نكند . ليكن ما مىبينيم بعضى بر ديگران ظلم و تعدّى مىكنند و مظلوم در دنيا داد خود را از ظالم نمىگيرد و مقهور تلافى خود را از قاهر نمىكند . پس بايد دار مكافاتى باشد كه مؤاخذه اين ظلمها و تعدّيات بشود و داد مظلومين از ظالمين گرفته شود ، كه اگر گرفته نشود - العياذ باللّه - در عدل الهى خللى بهم خواهد رسيد و اين از جمله محالات است .
هامش
صورت زيبائى در نشائى آخرت انسان خواهد يافت ، زيرا تمامى آنها در اين نشأئى دنيا از انسان صادر مىشود براى آنها واقع و حقيقتى در باطن اين نشأهء و لبّ و ملكوت آن موجود است و آن حقايق براى انسان در باطن اين دنيا منكشف خواهد شد وقتى كه انسان از اين دنيا به طرف آخرت كوچ كند تمامى آنها را خواهد ديد ؛ چنانچه خداوند مىفرمايد :« يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ . »[ الروم 30 / 7 ] و باز مىفرمايد :« وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً . »[ الكهف 18 / 49 ] آنچه عمل كردهاند خود آن را خواهند ديد و عمل خودش جزاى آنست نه اينكه جزا غير از عمل باشد و تدبّر بيشتر در آيات شريفهء قرآنى و احاديث وارده از اهل بيت اطهار - عليهم اسلام - اين مطلب را به خوبى به انسان روشن مىكند .
خداوند مىفرمايد :« إِنَّما تُجْزَوْنَ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ » .[ الطور 52 / 16 ] در آيهء شريفه حذف و تقدير نيست كه بعضى از مفسّرين خيال كرده ، بلكه جزاء نفس عمل است .
روزه گرفتن دو نفر دختر و غيبت كردن آنها و مردى از كسان آنها روزه گرفتن دختران را بر رسول اللّه ( ص ) خبر داده و در اخبار وارد است رسول اللّه ( ص ) فرمودند كه : « آنها روزه نبودهاند ، چطور روزه بودهاند در صورتى كه گوشت مردم را مىخوردند و به آن مرد امر فرمود : برگرد و به آنها بگو قى كنند . آن مرد برگشت و به آن دو دختر امر پيغمبر اكرم ( ص ) را رسانيد و هر يك از دختران پارچهء خونى قى كردند » ، رجوع شود به « نوار نعمانيه » ؛ و به تعليقات اين جانب ، ج 3 ، ص 6 ، ط تبريز .